
همزمان با افزایش سایهی جنگ گسترده در خاورمیانه، جبهه یمن از یک بحران منطقهایِ محدود به یک متغیر تعیینکننده در «معماری امنیتی» پیشرو تبدیل شده است.
به گزارش خبرنگار «آرانیوز»، ریاض اکنون در وضعیت «گذرگاه استراتژیک» قرار گرفته است. از یک سو، واشینگتن برای پیشبرد عملیات نظامی احتمالی علیه ایران، چشمانتظارِ همکاری عربستان و استفاده از حریم هوایی این کشور است. از سوی دیگر، تجربه حملات موشکی و پهپادیِ اخیر و آسیبپذیری زیرساختهای «آرامکو»، ریاض را به بازنگری در اولویتهای امنیتی واداشته است.
ارسال سامانههای پاتریوت بیشتر از سوی آمریکا به عربستان و قطر، صرفاً یک اقدام دفاعی نیست؛ بلکه پیامی روشن از سوی واشینگتن برای اطمینانبخشی به متحدانش است تا در صورت تشدید جنگ، زیرساختهای انرژی منطقه به عنوان «نقطه ضعف» مانع از اقدام علیه تهران نشود. در واقع، امنیت عربستان اکنون به «پیششرطی» برای حفظ آزادی عمل آمریکا در منطقه تبدیل شده است.
جنگ یمن، که پیشتر با آتشبسهای شکننده همراه بود، اکنون وارد فازِ «تشدیدِ چندلایه» شده است:
۱. حملات متقابل: گسترش دایره عملیات هوایی عربستان به صنعا و واکنش موشکی-پهپادی انصارالله به عمق خاک سعودی، الگوی نبرد را از خطوط تماس زمینی به تقابلِ زیرساختی تغییر داده است.
۲. نبردِ سرنوشتسازِ تعز: این استان به دلیل موقعیت جغرافیایی و تسلط بر مسیرهای تدارکاتی، به کانونِ اصلی نبرد زمینی بدل شده است.
۳. تنش در بابالمندب: بررسی گزینههای نظامی توسط عربستان برای بازپسگیری مناطق ساحلی، نشان از عزم ریاض برای تغییر وضعیتِ میدانی در یکی از حساسترین گذرگاههای دریایی جهان دارد.
در حالی که تحولات میدانی در یمن به اوج رسیده، نشست اخیر و غیرمنتظره مقامات ارشد دولت ترامپ در «کمپدیوید» ابعاد جدیدی به خود گرفته است. منابع آگاه میگویند این نشست که با حضور چهرههای کلیدی حوزه دفاعی و اطلاعاتی آمریکا برگزار شد، احتمالاً نقطهی آغازِ هماهنگی برای «گام بعدی» در قبال ایران بوده است.
در حالی که عربستان با فشار برای حمایت آمریکا از عملیات تهاجمی علیه حوثیها به دنبالِ تغییر موازنه در یمن است، دونالد ترامپ تا این لحظه احتیاط پیشه کرده است. با این حال، اعزام ناوهای هواپیمابر جدید به منطقه و انتقال سامانههای پدافندی به کشورهای خلیجفارس، نشان میدهد که واشینگتن در حال «پیشخریدِ» امنیتِ متحدانش برای جلوگیری از واکنشهای احتمالی ایران در جریان یک رویارویی بزرگتر است.
تحلیلگر «آرانیوز» معتقد است یمن دیگر یک «جبهه حاشیهای» نیست. هرچه احتمال رویارویی با تهران افزایش مییابد، نیاز به «کنترلِ تنش» در یمن برای عربستان حیاتیتر میشود. در مقابل، انصارالله نیز با استفاده از این موقعیت، در حال تبدیل کردنِ بابالمندب به یک اهرم فشارِ بینالمللی است.
در نهایت، موفقیتِ طرحهای نظامی عربستان در یمن، که با حمایت اطلاعاتی آمریکا اما بدون مشارکت مستقیم رزمی واشینگتن دنبال میشود، نه تنها بر آینده دولت مستقر در یمن، بلکه بر امنیت انرژی در سراسر خاورمیانه و سرنوشتِ جنگ احتمالی آینده، تأثیری مستقیم و تغییرناپذیر خواهد داشت.