فرمانده در پکن: مأموریت ویژه قالیباف برای نجات اقتصاد در فردای جنگ

در سکوت شکننده پس از طوفان چهل روزه جنگ با آمریکا و اسرائیل، تهران دست به یک آرایش سیاسی-اقتصادی تعیین‌کننده زده است. انتصاب محمدباقر قالیباف، چهره‌ای که تا همین دیروز در خط مقدم دیپلماسی با غرب قرار داشت، به عنوان «نماینده ویژه ایران در امور چین»، یک پیام آشکار دارد: در دوران محاصره، تمام راه‌ها به پکن ختم می‌شود.

این انتصاب صرفاً یک جابجایی مدیریتی نیست؛ بلکه یک بیانیه راهبردی است. ایران که زیر فشار خردکننده محاصره اقتصادی و نظامی نفس می‌کشد، برای باز نگه داشتن شریان‌های حیاتی خود به سند همکاری ۲۵ ساله با چین به عنوان تنها شاهراه امید می‌نگرد. در چنین شرایطی، پکن دیگر یک «گزینه» در سیاست خارجی نیست، بلکه یک «ضرورت» برای بقاست.

اختیاراتی فراتر از یک سفیر؛ بازگشت به مدل «لاریجانی»

جایگاه قالیباف را نباید با نمایندگان پیشین اشتباه گرفت. پس از نقش‌آفرینی راهبردی شهید علی لاریجانی که مستقیماً از سوی رهبری منصوب شده بود، این مسئولیت دچار افت شده بود. اما اکنون، انتصاب قالیباف با پیشنهاد رئیس‌جمهور و تأیید رهبری، او را در جایگاه یک «هماهنگ‌کننده عالی حاکمیتی» قرار می‌دهد.

این یعنی قالیباف تنها نماینده دولت نیست؛ او کلیددار هماهنگی میان نهادهای نظامی، اقتصادی و قانون‌گذاری برای پیشبرد روابط با چین است. او مأمور شده تا قفل‌های بوروکراتیک را بشکند و موانع اجرایی و قانونی را از سر راه اژدهای زرد بردارد؛ اختیاری که برای عبور از بحران فعلی حیاتی است.

پیامی دوپهلو از تهران به واشنگتن و پکن

هوشمندانه‌ترین بخش این انتصاب، انتخاب شخص قالیباف است. فرستادن فردی که مسئولیت مذاکرات نفس‌گیر با آمریکا را بر عهده داشته به پکن، دو پیام همزمان را مخابره می‌کند:

1. به غرب: ایران نشان می‌دهد که گرچه قواعد بازی با شما را می‌داند، اما اولویت اصلی خود را در «محور شرق» تعریف کرده و حاضر است سنگین‌ترین وزنه‌های سیاسی خود را در این زمین به کار گیرد.

2. به چین:تهران با این انتخاب به شریک استراتژیک خود اطمینان می‌دهد که فردی عمل‌گرا، معتمد و قادر به مدیریت بحران‌های بزرگ را برای این مأموریت خطیر برگزیده است؛ کسی که می‌تواند تصمیمات فراقوه‌ای بگیرد.

در نهایت، در شرایطی که آتش‌بس با غرب هر لحظه ممکن است فرو بریزد، ایران با تمام قوا به سمت شرق چرخیده است. مأموریت قالیباف، تنها توسعه روابط دوجانبه نیست؛ بلکه مدیریت بقای اقتصادی کشور در یکی از پیچیده‌ترین مقاطع تاریخی معاصر است. حال باید دید آیا او همزمان پرونده مذاکره با آمریکا را نیز در دست خواهد داشت یا تهران برای هر جبهه، فرمانده‌ای جداگانه تعیین کرده است.

خبرنگار: حسام دیانت مهر