نمي‌توان كشاورز را وادار كرد كه نكارد!
به گزارش آرانیوز، نهم فروردين ماه امسال و زماني كه دومين حق‌آبه كشاورزان رهاسازي نشد، ته دل گندم‌كاراني كه مزارع‌شان زير دست رودخانه كربال و در آبشخور سد درودزن قرار داشت، خالي شد. اگرچه باران‌هاي گاه و بيگاه، نگذاشت قبل از رسيدن فصل برداشت، رنگ از رخ گندم‌هاي سبزشده و سر برآورده از خاك، بپرد.
كنكاش آرشيوها نشان مي‌دهد كه متوليان آب، در سازمان منطقه‌اي آب فارس اين هشدار را از ماه‌هاي پاياني سال قبل داده بودند كه رهاسازي آب از سد درودزن با دشواري‌هايي همراه خواهد بود. اما انگار چشم همه به آسمان بود كه دستور رهاسازي 100 ميليون مترمكعب آب را قبل از پايان سال 94 صادر و اين دستور را اجرايي كردند.
اما امسال هم بعض آسمان نتركيد و فارس كم‌آب‌تر از سال گذشته، وارد دهمين سال از سال‌هاي متوالي خشكسالي شد تا آخرين بقاياي رمق زمين هم كشيده شود بلكه مسئولان چاره‌اي بينديشند و راهي را در پيش بگيرند تا خسران بيش از اين دامن مردم را نگيرد!
در پي خبري شدن مشكلات كشاورزان گندم‌كار شهرستان‌هاي مرودشت و خرامه، ستادي تحت عنوان پيگيري، مطالبه‌گري و گفتمان‌سازي اقتصاد مقاومتي توسط بسيج دانشجويي دانشگاه‌هاي استان فارس تشكيل و دنبال كردن برگزاري جلساتي شد كه يافتن راهكاري براي حل مشكل در ابعاد مختلف كوتاه و دراز مدت را دنبال مي‌كرد.
پيش از اين، آن ستاد دانشجويي جلساتي با مسئولان سازمان منطقه‌اي آب و كشاورزان برگزار كرده بودند و آخرين جلسه اعضاي اين ستاد با حضور نمايندگان كشاورزان آسيب‌ديده و مسئولان سازمان جهاد كشاورزي استان فارس برگزار شد. جلساتي كه بايد اميد داشت به نتيجه‌اي موثر ختم شود.
براساس اين گزارش، معاون بهبود تولیدات گیاهی جهادكشاورزي استان فارس، در اين جلسه با اشاره به اینکه کشاورزی از حیث منابع آب حال و روز خوشی ندارد، گفت: تامین آب برای کشاورزی در اولویت سوم است آب شرب و تامین آب برای مصارف صنعتی اولویت بالاتری دارد.
صادقي با بیان اینکه با توجه به وضع موجود به این نتیجه رسیده‌ایم که الگوی کشت باید تغییر کند، افزود: در قدم اول اعلام شده است که تولید برنج دیگر مطلوب ما نیست و وزارت کشور تنها سه استان را برای کشت برنج معرفی کرد و تلویحا بقیه استان ها منع شده‌اند.
معاون بهبود تولیدات گیاهی جهادكشاورزي فارس، بیان کرد: در گام دوم چاره‌ای برای مناطقی که آب کافی ندارند، اندیشیده‌ایم و آن کاشت یک دانه روغنی به نام گلرنگ است که سال گذشته با یک بار آب دوتن برداشت از این محصول داشتیم. علاوه بر آن هر يك تن گلرنگ دو برابر هر تن گندم قیمت دارد.
صادقی با اشاره به اینکه گل گلرنگ هم به اشتغالزایی و درآمدزایی به دنبال دارد، افزود: استفاده از رنگ طبیعی بهتر از رنگ صنعتی است و در بازار همه فرق گلرنگ و زعفران را می‌دانند اما استفاده از گلرنگ خیلی بهتر از استفاده از جوهر زعفران است. این محصول برای قنادی ها و رستوران ها کاربرد زیادی دارد.
متوسط عملکرد آبی گندم رقم خوبی است
وی با بیان اینکه انتخاب مشارکتی ارقام به وسیله خود زارعین هم انجام شدهاست، تصریح کرد: متوسط عملکرد آبی گندم در استان رقم خوبی است و از متوسط کشوری بالاتر است. بیش از 85 درصد تامین غذا بر عهده بخش کشاورزی است.
معاون بهبود تولیدات گیاهی استان فارس ادامه داد: بعد از آن که رهبری اعلام کردند:«بحث روغن و میزان واردات آن یک سرشکستگی ملی است.» برای تولید گلرنگ، کلزا ، سویا و آفتابگردان برنامه ریزی شد که در چرخه قرار بگیرند و همه باید از این طرح حمایت کنند، مخصوصا با توجه به اینکه عده ای همچون یک تشکیلات مافیایی مانع از شکل گیری تولید قوی داخلی روغن می شوند.همانطور که مطلع هستید گردش مالی عظیمی در واردات روغن وجود دارد.
صادقی با اشاره به اینکه در حومه سد 13هزار هکتار زمین تک محصوله هستند،گفت: ممکن است برخی دستگاه ها چند صد هکتار زمین در این محدوده داشته باشند اما در همان زمین ها هم مردم کشت می کنند.وی در ادامه افزود: به این موضوع یقین پیدا نکرده ام که رها نکردن آب سد برای تامین منافع این چند صد هکتار زمینی باشد که متعلق به دستگاه دولتی است.
پشتوانه قانونی قوی برای قانون منع کشت وجود ندارد
معاونت بهبود تولیدات گیاهی استان فارس با بیان اینکه پشتوانه قانونی قوی برای قانون منع کشت وجود ندارد،بیان کرد: یک زمانی یکی از قضات به شوخی به من گفتند اگر کسی بخاطر منع کشت از شما شکایت کرد حق با اوست، فکر سند برای آزادی خودتان باشید.
و از طرفی در بحث مبارزه با چاه‌های غیر مجاز نیز ضعف قانونی وجود دارد، اما ما شاهد هستیم که در استان‌هایی مانند گلستان شخص دادستان استان به بحث جلوگیری استفاده از چاه برای آبیاری برنج ورود کرده. پس می‌توان برای مدیریت منابع آبی و عدم استفاده از آن برای کشت برنج در همین سطح استانی تمهیداتی در نظر گرفت.
صادقی با اشاره به اینکه جهاد کشاورزی می‌تواند توصیه کند چه بکارید بهتر است یا چه چیزی نکارید بهتر است، تصریح کرد: نمی‌توان به مردم امر و نهی کرد، حمایت از تولیدات مردم جزو وظایف مهم و ذاتی ماست اگر امر و نهی کنیم خلاف رسالت ماست. وی تصریح کرد: هرکس هر نوع کشتی را که می‌خواهد می‌تواند بکارد.وی همچنین اظهار داشت:ما دو سال است که هیچگونه خدماتی در کشت برنج به کشاورز ارائه نداده‌ایم.
این مقام مسئول با بیان اینکه باید باور کرد که چشمه‌های حوزه‌های استان فارس در حال خشک شدن است، افزود: به همین دلیل مشکلات اقتصادی و حتی مشکلاتی برای سلامت مردم ایجاد شده است، ما مسئول هستیم که اینها را فریاد بزنیم.
اگر سفارش پشت حفر چاه‌های عمیق نباشد احتمال اینکه چاهی مجوز بگیرد خیلی کم است!
وی یکی از موانع بزرگ در استان فارس را این مسئله دانست که عمده بار اشتغال مردم روی دوش کشاورزان است و در این خصوص گفت: در دنیا حداکثر اشتغالزایی کشاورزی 14 الی 15 درصد است، که همان مقدار هم با مکانیزه کردن کارها سعی دارند تقلیل بدهند، اما در این استان کسی دلسوزی نکرد که این بار اشتغال را از دوش کشاورزان بردارد و فکری برای این قضیه نشده است. بنابراین نمی‌توان به صورت ناگهانی کشت را ممنوع کرد چرا که خیلی از مشاغل دیگر وابسته به این قضیه است.
معاون بهبود تولیدات گیاهی جهاد كشاورزي استان فارس با بیان اینکه خیلی از مسئولین در تک تک چاه‌هایی که حفر شد مقصر هستند، افزود: اگر سفارش مسئولین پشت سرچاه‌های عمیق نباشد احتمال اینکه چاهی مجوز بگیرد، کم است، نمی توان به راحتی چاه زد کافیست امتحان کنید.
وي گفت: باید بپذیریم که فکر نسل آینده نبودیم به همین خاطر امروز در بحث کشاورزی شاهد چنین وضعیتی هستیم. البته همین الان هم نباید نا امید بود به دور از هیاهو و حب و بغض هنوز هم می‌توان کار کرد به رغم اینکه اعتبارات ما از صد به دو رسیده است.
معاون بهبود تولیدات گیاهی استان فارس با اشاره به اینکه روی ذهنیت مردم باید کار کرد، افزود: اینها که پشت در سازمان های مثل جهاد کشاورزی جمع می‌شوند و حتی گاهی بد و بیراه هم می گویند حق دارند.
صادقی ادامه داد: اگر به کشاورزان گفته شود برنج یا گندم نکارید یا باید برایشان شغل ایجاد کرد تا بتواند امورات زندگی خود را بگذراند یا باید پول«نکاشت» به آنها بدهیم تا سفره شان خالی نماند. وی افزود: در استان فارس دو جلسه در این باره گرفته شده است اما هنوز هیچ اقدامی عملی در این خصوص انجام نشده است.
معاون بهبود تولیدات گیاهی استان فارس با اشاره به اینکه وزارت نیرو می‌تواند آب را از مردم بگیرد اما باید در عوض آن به مردم پول بدهد، افزود: اگر به کسی گفته می‌شود گندم نکارید باید به او خسارت بدهیم نمی‌شود فی البداهه به مردم گفت کشت نکنید.
صادقی با بیان اینکه زمانی که اعلام شد کشت برنج ممنوع است در استان 10هزار هکتار کشت برنج کاهش یافت، بیان کرد: نمی‌توان گفت این اعلام ها بی اثر است اما طبیعتا يكي از نتايج آن افزايش قيمت برنج بود. برنج صرفه اقتصادي خوبي دارد و تكنولوژي مناسبي در اين بخش وجود دارد. نمي‌توان به‌راحتي يك جايگزين مناسب براي برنج پيدا و معرفي كرد و انتظار داشت كشاورز هم به راحتي بپذيرد.
معاون بهبود تولیدات گیاهی استان فارس، گفت: خیلی سخت است که کشاورزی را قانع كنيم کشت نکند کشاورزان به ما پاسخ می‌دهند که شما ما را می‌ترسانید که اگر ما به کشت ادامه دهیم، بچه های ما در آینده از تشنگی بمیرند اما ما خودمان همین حالا داریم از گرسنگی می‌میریم.
صادقی در ادامه افزود: کشاورز پیش خود محاسبه می‌کند که اگر با هر زحمتی که شده کشت کند مثلا 15میلیون تومان درآمد کسب می‌کند که مقداری از آن بخاطر هزینه‌های قبلی صرف می شود اگر ده میلیون تومان یا حتی اگر پنج میلیون تومان به هر کدام از آنها بدهی و بگویی کشت نکن ممکن است قبول کنند اما با حرف نمی‌شود کسی را از کشت منصرف کرد.
وی با بیان اینکه کسانی که کاشت کردند اگر بیمه باشند خسارت خود را می‌گیرند، افزود: البته پول بیمه دور قبل حدود یک سال طول کشید تا به دست کشاورزان خسارت دیده رسید، ممکن است امسال بیشتر هم طول بکشد اما کشاورزان قشر قانعي هستند و مي‌توان با پرداخت 500 هزار تومان به ازاي هر هكتار، آنان را راضي كرد.
معاونت بهبود تولیدات گیاهی استان فارس در ادامه اظهار داشت: ما دستمان بسته است و برای کشاورزان خسارت دیده هیچ کاری نمی‌توانیم بکنیم متولی حمایت از کشاورز آسیب دیده به خاطر خشکسالی مدیریت بحران استانداری است.
صادقی افزود: اعتبار خشکسالی در سازمان ما در نظر گرفته شده اما تاکنون ریالی تخصیص پیدا نکرده است، چون نتوانستند پول آن را تامین کنند. اما راهکار اساسی حل این مشکل، این است که شغل جایگزین کشت برای مردم ایجاد شود تا مردم برای معاش دچار مشکل نشوند خیلی از بزه کاری که در حاشیه شهر ها رخ می دهد از تبعات همین مشکل است اگر ایجاد شغل جایگزین فعلا ممکن نیست حداقل هزینه نکاشت را به مردم بدهند تا زندگی آنها مختل نشود.
معاون بهبود تولیدات گیاهی استان فارس با اشاره به وظایف جهاد کشاورزی برای حل این مشکل، گفت: بحث آموزش شیوه‌های نوین آبیاری، تغییر الگوی کشت، معرفی و قابل دسترسی کردن دستگاه های بروز، بازاریابی برای محصولات کشاورزان وظیفه ماست و تا حدودی هم سعی در انجام آن داشته ایم اما همه این وظایف نیاز به اعتبار دارد اما دست ما بخاطر کمبود اعتبارات بسته است.
وی در ادامه افزود: برای سال‌های آینده با توجه به وضعیت استان و محدودیت منابع آب یک سری پیشنهادات برای کشت به کشاورزان خواهیم داد که اگر پیشنهادات را بپذیرند از آنها حمایت خواهیم کرد، مثلا برای تهیه نهال بادام و پسته و انگور دیم یارانه در اختیار آنها قرار می‌دهیم یا در بحث زراعت ها بذر مرغوب می دهیم خرید تضمینی هم خواهیم داشت امسال هم سعی کردیم که این کار را انجام دهیم.
او با بيان اينكه شرایط ارائه تسهیلات در حوزه کشت صنعتی و گلخانه‌ای بسیار مساعد است زيرا منابع آن توسط بانك تامين مي‌شود نه دولت، گفت: سال گذشته تقریبا یک میلیون و 174 هزار تن گندم تحویلی در استان داشتيم و امسال پیش بینی مي‌كنيم برداشت بيش از سال قبل باشد.
صادقی گفت: در استان فارس 275 هزار هکتار آبی و 100هزار هکتار دیم زیر کشت گندم داریم و قصد داریم در برنامه ششم کشت آبی را به 236 هزار هکتار کاهش و کشت دیم را به همین میزان افزایش دهیم که در همین راستا با موسسه تحقیقات دیم جهانی در ارتباط هستیم. تصمیم داریم با افزایش عملکرد در هکتار، در عین کاهش سطح زیر کشت، تولید را افزایش دهیم.
وي گفت: طرح توسعه باغات در اراضی شیب‌دار هم می‌تواند به مشکل فعلی منطقه زمین‌های پائین دست درودزن کمک کند و همچنین همه زمین‌های منطقه مذکور در اطراف سد درودزن حق آبه دارند اما اینکه سند دارند یانه باید پایش شود.
به گزارش ايسنا و با توجه به اينكه مسئولان متوجه خواسته واقعي دانشجويان شده‌اند، با رويكردي مناسب‌تر از گذشته پاسخگوي مطالبات آنان هستند.
براي مسئولان استان فارس مسلم شده است كه ستاد مطالبه‌گري بسيج دانشجويي دانشگاه‌هاي فارس، به‌دنبال هياهو نيست بلكه پيگيري مسائل مبتلا به بخش كشاورزي و ساير مشكلات استان را از طريق گفتمان و طرح مباحث علمي دنبال خواهد كرد تا به راهكاري تاثيرگذار در اين بخش دست‌پيدا كند.
