استانی شدن انتخابات مجلس؛ فرصت یا تهدید؟

به گزارش خبرنگار آرانیوز( حوزه تهران )

استانی شدن انتخابات مجلس شورای اسلامی به این معناست که در فرآیند انتخاب نمایندگان مجلس برای هر حوزه انتخاباتی، رای گیری در تمام سطح استان انجام شود و افرادی که به آن راه پیدا می کنند، منتخب کل مردم استان خواهند بود.

طرح استانی شدن انتخابات مجلس اولین بار در مجلس پنجم مطرح شد ولی تاکنون بعداز گذشت چند دوره هنوز به تصویب نرسیده است.

در طرح جدید که نهم آذرماه سال جاری یک فوریت آن به تصویب نمایندگان رسید، حدود حوزه های انتخاباتی نسبت به قبل تغییر پیدا کرده و مجددا برای تصویب به صحن علنی مجلس فرستاده شده است، به طوری که برخی شهرها و یا حتی برخی استان ها از این طرح مستثنا شده اند. لازم به ذکر است که در این طرح تعداد نمایندگان هر استان تغییر نکردند و چنانچه یک استان در مجلس دارای هفت نماینده باشد با تصویب طرح جدید از تعداد کل نمایندگان کاسته نمی شود ولی انتخاب هر نماینده منوط به رای مردم کل استان خواهد بود.

این طرح موافقین و مخالفینی در مجلس دارد که برخی آن را به نفع کشور و افزایش مشارکت عمومی دانسته و بعضی نیز اشکالاتی را بر آن وارد می دانند.

نظر موسوی نژاد درخصوص استانی شدن انتخابات مجلس
حجت الاسلام والمسلمین سید مهدی موسوی نژاد، نماینده مردم دشتستان در مجلس شورای اسلامی درخصوص فواید این طرح اظهار می دارد که انتخابات استانی سبب افزایش مشارکت عمومی مردم در انتخابات خواهد شد، چرا که مردم هر یک از شهرها و روستاها سعی خواهند کرد نسبت به سایر مناطق حضور فعال تری در صحنه داشته باشند.

اصل 84 قانون اساسی، نمایندگان مجلس را نماینده تمام ملت و موظف به پاسخگویی به همه آنان می داند که البته رهبر معظم انقلاب نیز، شان نمایندگان را والاتر از تلاش صرف، برای جذب تسهیلات و کسب امتیاز برای حوزه انتخابی خود می دانند و معظم له هم عقیده دارند که شان مجلس و نمایندگان قانون گذاریست.

شایان ذکر است که تصویب این طرح زمینه را برای عمل به فرمایشات مقام معظم رهبری نیز مهیا می سازد به طوریکه با تصویب آن نمایندگان به جای اینکه وقت زیادی را صرف رسیدگی به امور جزیی کنند با دید کلی تری به بررسی مسایل کلان پرداخته و وقت بیشتری برای قانونگذاری خواهند داشت.

با این وجود، برخی از مخالفان عقیده دارند که در حال حاضر هم قانون گذاری در مجلس به خوبی صورت می گیرد و آنچه باید بیش از پیش مورد توجه قرار گیرد، نظارت بر اجرای قوانین است.

کاهش برخی تخلفات 
یکی از مشکلاتی که برخی اوقات بعضی کاندیداها در زمان انتخابات با آن دست به گریبانند عمل مذموم خرید رای بوده که توسط برخی از طرفداران، برای نامزد مورد نظرشان انجام می شود. موضوعی که سبب انحراف آرای مردم  و سوق دادن آن به سمت نماینده ای خاص شده که شایستگی های لازم را  برای وکالت مردم را ندارد.

انتخابات استانی سبب می شود تخلفات احتمالی همچون خرید و فروش رای از بین برود یا حداقل به طور چشمگیری کاهش یابد و افرادی  کرسی های مجلس را تصاحب کنند که از نظر مردم واجد صلاحیت بالاتری داشته باشند که همین امر باعث تضعیف نقش قدرت و ثروت در انتخابات خواهد شد.

فراهم شدن زمینه برای تشکیل و پویایی احزاب
به موجب استانی شدن انتخابات، نامزدهای انتخاباتی به عضویت در احزاب ترغیب خواهند شد و بستری فراهم می شود تا آنان بتوانند برای معرفی هرچه بهتر برنامه هایشان اقدام کنند.

ناگفته پیداست که انتخابات استانی جایگاه احزاب را در نظام سیاسی کشور به طور ملموسی ارتقا خواهد بخشید و موجب خواهد شد تا مردم به جای گرایش به ویژگی های شخصی هر داوطلب(که البته در جای خود مهم و قابل اعتناست) در پی شناسایی اهداف و برنامه های جریان ها و  حامیان آن داوطلب باشند.

نظر احمدی درخصوص استانی شدن انتخابات مجلس
حجت الاسلام موسی احمدی، نماینده مردم دیر، کنگان، جم و عسلویه نیز نظر موافق خود را درباره این موضوع بیان می کند و می گوید: زمانی می توانیم انتخابات استانی را مطرح کنیم که حزب داشته باشیم وگرنه نگاه فردی در انتخابات استانی، مشکلات بسیاری خواهد داشت.

دلیل مخالفت برخی نمایندگان 
برخی از نمایندگان افزایش وسعت حوزه انتخاباتی داوطلبان را دلیل بر مخالفت خود دانسته اند چرا که تبلیغات در این روش را پر هزینه می دانند. درحالیکه با پشتیبانی نهادهای سیاسی و مدنی و با همکاری رسانه های استانی و از جمله رسانه ملی می توان تبلیغات را در سطح وسیعی انجام داد. پشتیبانی صدا و سیمای استان ها از تبلیغات کاندیداها نه تنها سبب جلوگیری از تبلیغات پر هزینه خواهد شد بلکه سبب می شود سیمای شهری نیز براثر نصب پوسترهای تبلیغاتی آسیب نبیند.

بنا به اعتقاد مخالفان، تصویب این طرح سبب می شود ارتباط بین مردم و نمایندگان تضعیف شود و شهرهای کوچک و محروم از پیشرفت باز بمانند.

نظر جمیری درخصوص استانی شدن انتخابات مجلس
عبدالکریم جمیری، نماینده مردم بوشهر، گناوه و دیلم در مجلس شورای اسلامی ضمن اعلام حمایت خود از این طرح اظهار می دارد که رابطه مردم با نمایندگان قطع نخواهد شد و نمایندگان همچنان نقش خود را ایفا خواهند کرد، ضمن این که انتخابات استانی سطح کیفی مجلس را بالا می برد و این یکی از شاخص ترین امتیازات این طرح است.

همچنین موسوی نژاد درخصوص این که این طرح فرصت است یا تهدید، می گوید: این طرح فرصتی است که تهدیداتی را به دنبال دارد. 
وی معتقد است در بخش هایی از کشور که شرکت در انتخابات تحت تاثیر مناسبات قومی و خانوادگی است شاید باعث ریزش میزان شرکت کنندگان شود که باید با اندیشیدن راهکار مناسب این تهدید را می توان به فرصت تبدیل کرد.

استثنا شدن اقلیت ها در طرح پیشنهادی
یکی از راهکارهای مجلس شورای اسلامی استثنا کردن برخی شهرها در این طرح بوده است. تعدادی از نمایندگان، استثنا شدن برخی شهرها از این طرح را دلیلی برای ایجاد تفرقه می دانند و این در حالیست که استثنا شدن این شهرها به دلیل وجود اقلیت های قومی و مذهبی می باشد. البته عدالت نیز حکم می کند که اقلیت ها باید نمایندگان خاص خود را در مجلس داشته باشند که اگر چنین نشود با روح عدالت در تضاد است.

چنانچه با تصویب این طرح اقلیت های قومی و مذهبی ساکن در هر استان نمایندگان خود را در مجلس از دست بدهند قطعا زمینه تفرقه افکنی از جانب معاندان فراهم خواهد شد در حالی که حضور نمایندگانی ازهر اقلیت، نشانه ای بر عادل بودن نظام جمهوری اسلامی و احترام  به اقلیت های ساکن در هر استان است.

به هر حال؛ امیدواریم نمایندگان به جای اندیشیدن به اینکه این طرح چه تاثیری درمیزان آرای آنها دارد به جنبه های ملی و فرامحلی آن توجه کرده و پیشرفت و توسعه ایران را بر هر موضوع دیگری ارجح بدانند.