اولین همایش اتحادیه مطبوعات محلی در خصوص آسیب شناسی مطبوعات

به گزارش خبرنگار آرانیوز:

همایش اتحادیه مطبوعات محلی استانهای کشور امروز چهارشنبه23مهرماه93 باحضور گسترده مدیران وسردبیران مطبوعات محلی وهمچنین دکترحسین انتظامی معاون امورمطبوعاتی و اطلاع رسانی وزارت فرهنگ و ارشاداسلامی وعلیرضامحرابیان مدیرکل مطبوعات داخلی در محل سالن همایش کتابخانه ملی برگزار شد.در این نشست غلامرضا فروغی نیا بعنوان سخنگوی این اتحادیه به آسیب شناسی مطبوعات محلی پرداخت.متن سخنان نامبرده بشرح ذیل است:

آسیب شناسی مطبوعات محلی

اگر مروری به نیم قرن گذشته بیاندازیم روزگاری را بیاد خواهیم آورد که کوی و برزن کشور در انتظار دو روزنامه کیهان و اطلاعات ساعتها منتظر اتوبوس ویا قطار و حداکثر بار هواپیما بودند .روزنامه ها معمولا یک روز بعد به شهرهای ما میرسید.عادت کرده بودیم اخبار سوخته شده در تهران را یک روز بعد بخوانیم .اما حالا در شرایطی که «تازه گی»بعنوان عالی ترین ارزش از میان ارزش های هفت گانه خبری ،دنیای اطراف ما را بشدت تحت الشعاع قرار داده ، نمی دانیم چگونه خود را با چنین روندی تطبیق دهیم؟حالا دیگر مقوله مطبوعات در تحول تکنولوژی ،گیر افتاده است.وقتی که با یک گوشی تلفن و در کمتر از لحظه می توان رویدادی را به ثبت رساند انعکاس آن حداقل در 24 ساعت بعد در مطبوعات کشور نمی تواند در رقابتی پایاپای برای مخاطبی که در عطش یافتن آخرین اخبار له له میزند ،جذاب باشد.

در این میان مطبوعات محلی فارغ از همه معضلات عمومی دارای تنگناهای ویژه ای هستند که شاید کم توجهی به آنها ظرف سالهای گذشته این رسانه را روزبروز لاغر و فرتوت نموده باشد.بدین ترتیب اگر بخواهیم ضرورت تشکیل اتحادیه مطبوعات محلی را وجود این تنگنا فرض نمائیم امید داریم با حضور گسترده مدیران و مسئولین نشریات شاهد تحولی برای یافتن جایگاهی در خور و شایسته باشیم. یقیناً همبستگی و حضور همه آحاد مطبوعات محلی میتواند چرخه آنها را به سمت و سویی منطقی، بازسازی نماید.

با این مقدمه می توان شرایط مطبوعات محلی با چالش هائی که در حقیقت سرمنشأ ضروری برای تشکیل اتحادیه مطبوعات محلی است را به شرح ذیل برشمرد:

1)- چالش اقتصاد:

مهمترین چالش پیشاروی مطبوعات محلی در حال حاضر عدم توازن میان درآمد و هزینه است. به گونه ای که مفهوم روزنامه به معنای واقعی کلمه در حال افول بوده و شناسنامه روزنامه به واقعیت هفته نامه تبدیل شده است.افزایش هزینه های پرسنلی (شامل: حقوق و مزایا و بیمه)، لیتوگرافی، چاپ، کاغذ و توزیع در مقایسه با مجاری درآمدزا که عمدتاً از طریق انتشار آگهی های دولتی است روزبروز رابطه ای نامتوازن یافته  و کفه هزینه در برابر تابع درآمد بشدت سنگین می نماید.چالش اقتصاد درحال حاضر روزنامه داری را بشدت در مقابل روزنامه نگاری قرار داده و از همراستائی به زاویه ای بس بزرگ و معنا دار تبدیل نموده است.

2)- چالش تبعیض:

سالهاست احساس تبعیض در درون مطبوعات محلی از جمله عواملی است که از بروز و بلوغ اعتماد به نفس در آنها در مقایسه با نشریات پایتخت مانعی اساسی شده است. این احساس با نحوه توزیع یارانه ها و امکانات و عدم وجود تشکیلاتی که بتواند حافظ منافع آنها باشد، به اوج خود رسیده است. ظرف سال ها این احساس در مراجعه حضوری با مسئولین ذیربط بویژه مدیران کل فرهنگ و ارشاد استانها و همچنین معاونت مطبوعاتی به کرات بر زبان جاری شده اما بنظر می رسد تاکنون نتوانسته به اعتماد متقابلی منتج شود.

3)- چالش امکانات محلی:

در حال حاضر بسیاری از نشریات از امکانات محلی چاپ و انتشار بی بهره اند لذا علیرغم بعد مسافت بالاجبار انتشار آنها را می بایستی از طریق پایتخت به انجام برسانند . همین مساله ظرف سال های گذشته باعث دیر رسیدن نشریه و از دست رفتن بازار فروش و همزمان بالا رفتن قیمت تمام شده محصول شده است.

4)- چالش کمیت نشریات:

حضور گسترده مجوزهای نشریات در صورتی که توازنی مقبول میان کمیت و توانایی جذب آگهی و همچنین فروش آنها وجود می داشت بخوبی می توانست تنوع اندیشه و افکار و تمایلات مخاطبین را پوشش دهد اما زمانی که توازن مقبولی میان تعداد مخاطبین محلی، ظرفیت تولید آگهی و فروش با یکدیگر هماهنگی و همسانی نداشته باشد خودبخود آنتی تزی علیه هدف اولیه خواهد بود. بنابراین شیوه نامه ای که بتواند تعادلی منطقی میان تعداد مخاطبین و تکثر مورد نیاز مناطق را تعیین نماید، خودبخود می تواند از ایجاد تعداد کثیری نشریات ناتوان از انتشار و لاجرم به صورت "کپی پیست" جلوگیری نماید. بی تردید چالش کمیت نشریات در درازمدت موجب ورشکستگی و عدم انتشار بهنگام بسیاری از آنها را شکل خواهد بخشید و هدف اولیه قانونگذار به ضد خویش تبدیل خواهد شد.

5)- چالش رقابت:

رقابت در حقیقت می تواند از مهم ترین ابزارهای رشد  مطبوعات باشد اما فقدان ارتباط لازم میان مطبوعات محلی و انتقال تجارب لازم هر یک از آنها را در دایره ای تنگ به داشته های حداقل خویش راضی نموده است. فاصله میان برخی نشریات پایتخت با واقعیت های موجود در استان های کشور این تفاوت را به رقابتی نابرابر تبدیل نموده در حالیکه در برخی از مناطق وجود استعدادها و قابلیت های انسانی در صورت وجود بستر لازم می تواند شکوفه های زیادی را در عرصه مطبوعات به بار نشانده و خلاقیت های آنها را در معرض بهره برداری ملی قرار دهد.

6)- چالش آموزش:

واقعیت این است که بسیاری از دست اندرکاران صرفاً بر اساس اندوخته ها و تجارب فردی توانسته اند پله هایی از صعود را طی کنند. در حالیکه پرورش استعدادهای آماده شکوفایی با وجود آموزش های لازم می تواند فاصله ها را کاسته و فرصت را در اختیار دست اندرکاران و نویسندگان و خبرنگاران محقق نماید. بدین ترتیب انگیزه و شوق را در این مجموعه ها افزون تر خواهد نمود. در حال حاضر برخی از استان ها سال های متمادی است از وجود یک دوره آموزش روزنامه نگاری بی بهره مانده اند در حالیکه بدون وجود آموزش امکان آزمون و خطا بشدت افزایش یافته و باعث گرفتاری و مشکلات اجتماعی و فرهنگی و حتی قضایی برای همکاران ما خواهد شد.

7)- چالش سازماندهی و تشکیلات:

متأسفانه ظرف سال های گذشته هیچگونه تشکیلاتی که بتواند از حقوق اولیه جامعه مطبوعاتی بویژه مطبوعات محلی دفاع نماید وجود خارجی نداشته. چنین رویداد تلخی باعث شده تا شکاف عمیقی میان داشته های عده ای و ناداشته های گروه کثیری از مطبوعات حاصل آید. نتیجه این نقیصه رانت های آنهایی شد که توانستند خود را به حوزه ارتباطات مرکزی نزدیک و از آن بهره مند شوند. از این حیث ضروری است ضمن سازماندهی لازم توانایی های نیروهای محلی شناسایی و امکانات اتحادیه مطبوعات محلی از مجموعه چنین داشته هایی شکاف های موجود را به حداقل برساند. بی تردید چنین تشکیلاتی با اتکا به اعتماد مسئولین ذیربط در معاونت مطبوعاتی وزارت خانه فرهنگ و ارشاد اسلامی قادر است از مجموعه حقوق مطبوعات محلی دفاعی شایسته بعمل آورد و آنها را در حصول جایگاهی در خور مساعدت نماید.

8)- چالش شخصیت و استقلال:

فقدان تشکیلات و نداشتن ارتباط سازمانی با مرکزیت قدرت شرایطی را به گونه ای رقم زده که بسیاری از نشریات با توجه به ارتباط ویژه و انفرادی بدنبال یافتن راهی برای بقاء حداقل خویش باشند. اتصال به شرکت ها، سازمانها و مدیران محلی برای سرا پا نگهداشتن نشریه از عوارض فقدان چنین تشکیلاتی بوده است به گونه ای که در حال حاضر و با کمال تأثر برخی از مطبوعات محلی به بلندگوی ادارات و توجیه کننده رفتارهای مدیران تبدیل شده اند. یقیناً هیچیک از مطبوعات محلی علاقه ای به سرپوش نهادن بر ضعف ها و مشکلات موجود در حوزه خویش را ندارد اما عملاً وقتی بحث حیات نشریه در میان باشد شخصیت و استقلال مطبوعه خود را فدای آن نموده به گونه ای که برخی به بولتن داخلی ادارات تبدیل میشوند. این آسیب رفته رفته با کم شدن تعداد آگهی ها و گزارشات و همچنین سیاست عمومی کشور در جهت خصوصی سازی شرکت ها و کارخانه های دولتی  به فرتوت شدن مطبوعات و از دست رفتن شخصیت و استقلال آن سوق یافته است. آسیبی که بجای رشد و بلوغ و اعتلای فرهنگ انتقاد و شجاعت تبدیل به ریاکاری و تملق خواهد شد و بتدریج فاصله مخاطبین اصلی یعنی شهروندان را از رسانه مذکور بیشتر می نماید.

9)- چالش سرعت و تکنولوژی:

سرعت روز افزون بلکه ساعت به ساعت تکنولوژی به همان اندازه که قیمت تمام شده محصولات فرهنگی را کاهش گسترده بخشیده بر حذف کاغذ نیز دامن زد به گونه ای که در حال حاضر تیراژ نشریات روز بروز و بواسطه وجود فضای وسیع مجازی و سرعت انتقال اخبار قابل مقایسه با تعداد بازدیدکنندگان سایت های اینترنتی نیست. لذا چالش اصلی و اساسی در خصوص وضعیت مطبوعات به شرایط بهره مندی جامعه از فضای مجازی بازمی گردد. بنابراین نیاز به همفکری برای تغییر شیوه کار مطبوعاتی و تطبیق با شرایط نوین امری بسیار مهم و شاید مهم ترین دغدغه مطبوعات محلی باید باشد زیرا عدم توجه به آن عملاً هر یک از مطبوعات استان ها را به ورطه و سراشیبی مرگی زودرس هدایت خواهد نمود. از این جهت رویکرد اتحادیه مطبوعات محلی یقیناً در شناخت زمینه های بهره برداری از عوامل تکنولوژیک برای سوق بخشیدن به شرایط بهبود و فربه شدن مطبوعات امری بی بدیل و بسیار قوی است.

در پایان ضمن سپاس از مسئولین حاضر در این نشست و همچنین قدردانی از حضور پرشور همکاران مطبوعاتی امید است در چنین گردهمایی بتوانیم دورنمایی سالم و پر امید را پیشاروی خویش فراهم آوریم.

متشکرم

غلامرضا فروغی نیا

سخنگوی اتحادیه مطبوعات محلی کشور