چه‌قانونی در انتظار انتخابات مجلس شورای اسلامی است/بررسی کلی قانون فعلی انتخابات مجلس شورای و این قانون از ضعف های جدی برخوداراست با برخی نمایندگان مصاحبه شده با جزئیات روی پیشخوان آرانیوز دنبال کنید/تخلفات تبلیغاتی داوطلبان و عدم وجود نظارت کافی/فرصت محدود شورای نگهبان برای بررسی صلاحیت داوطلبان/عدم کارآمدی مجازات پیش بینی شده برای تخلفات ذکر شده در قانون فعلی انتخابات مجلس
به گزارش آرانیوز، امام خمینی (ره) در باب اهمیت و جایگاه مجلس شورای اسلامی میفرمایند: « مجلس تنها مرجعی است که برای یک ملت است. مجلس قوه مجتمع یک ملت است و مجلس از همه مقاماتی که در یک کشور هست بالاتر است. بنابراین یک همچو مقامی را نشکنید و لو نمی توانید...» ایشان همچنین معتقدند: «اگر مجلس شورای اسلامی بر طبق موازین شکل گیرد و نمایندگان آن افراد صالح و دلسوز مردم باشند چنین مجلسی منشاء اصلاح همه امور جامعه خواهد بود.»
آیت ا... خامنه ای رهبر معظم انقلاب اسلامی نیز در خصوص اهمیت مجلس شورای اسلامی معتقدند: « مجلس شورای اسلامی، یک مرکز اساسی و تعیین کننده برای انقلاب است، همه سر رشته های امور، به مجلس شورای اسلامی بر می گردد.» ایشان همچنین می فرمایند: « مجلس شورای اسلامی، مظهر وحدت ملی و یکپارچگی و اتفاق همه گروه ها و قومیت ها و سلائق و عقاید است. در این مجلس که از منتخبان حقیقی ملت بزرگ ایران تشکیل شده است، نمایندگان شهرها و استان های دور و نزدیک، نمایندگان اقوام گوناگون ایرانی، نمایندگان سلائق و عقاید سیاسی، نمایندگان اقلیت های دینی در کنار مسلمانان، همه با هم برای انجام وظایف قانونی مجلس شورای اسلامی همکاری و تلاش می کنند. این یکی از باشکوه ترین جلوه های اتحاد ملت ایران است. اینجا همه برای پیشرفت ایران اسلامی و سربلندی و پیروزی نظام پر افتخار جمهوری اسلامی مجاهدت می کنند و همه یک هدف را می جویند.»
این سخنان نشان دهنده اهمیت و جایگاه بالای قوه مقننه به عنوان نهاد قانوگذاری و مردمی در نظام جمهوری اسلامی ایران بوده به همین خاطر انتخاب نمایندگان توسط مردم از اهمیت خاصی برخوردار است.
با توجه به شعار مجلس یازدهم شفاف سازی،مردمی سازی،کارآمد سازی و هوشمند سازی همچنین تعلل دولت در ارائه لایحه جامع انتخابات، مجلس تصمیم گرفت قانون انتخابات مجلس را به منظور کارآمد سازی پس از حدود 6 سال اصلاح کند به همین منظور طرح اصلاح قانون انتخابات مجلس از سال گذشته در دستور کار کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها قرار گرفت.
بررسی کلی قانون فعلی انتخابات مجلس شورای اسلامی نشان می دهد که این قانون از ضعف های جدی برخوردار است که در این گزارش به مهمترین موارد آن اشاره می شود.
فرصت محدود شورای نگهبان برای بررسی صلاحیت داوطلبان
بر اساس ماده ۵۰ قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی؛ هیئت‌های اجرایی مراکز حوزه‌های انتخابیه موظف اند حداکثر ظرف ده روز پس از پایان مهلت ثبت‌نام با توجه به نتایج به‌دست‌آمده از بررسی‌های لازم در محل و با استفاده از نتایج اعلام‌شده توسط وزارت‌کشور، صلاحیت داوطلبان در رابطه با صلاحیت‌های مذکور در این قانون را مورد رسیدگی قرار داده و نتیجه را کلاً به هیئت‌های نظارت اعلام نمایند.
تخلفات تبلیغاتی داوطلبان و عدم وجود نظارت کافی
علی حدادی عضو کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها مجلس اعتقاد دارد که برای آن که شورای نگهبان فرصت کافی برای بررسی صلاحیت داوطلبان انتخابات مجلس شورای اسلامی داشته باشد باید ثبت نام ها زودتر از موعد قانونی آغاز شود.
تخلفات تبلیغاتی داوطلبان و عدم وجود نظارت کافی در این بخش: در ماده ۵۸ (اصلاحی ۱۳/ ۱۰/ ۱۳۷۸) قانون انتخابات آمده هیچ‌کس حق ندارد آگهی تبلیغاتی نامزدهای انتخاباتی را که در محل‌های مجاز الصاق گردیده، در زمان قانونی تبلیغات پاره و یا معدوم یا مخدوش نماید و عمل مرتکب جرم محسوب می‌شود.
این نکته مهم را باید یاد آور شد که به نظر می رسد تصور قانونگذار قوانین فعلی انتخابات با آنچه امروز وجود دارد بسیار متفاوت است به همین خاطر قانون انتخابات باید متناسب با شرایط روز و تخلفات در فضای مجازی باید تغییر پیدا کند. متاسفانه در چند سال اخیر بد اخلاقی های سیاسی در بحث انتخابات دیده شده و طرفداران برخی از نامزد ها برخلاف قانون اقدام به پاره کردن،آتش زدن و چسباندن عکس و پوستر نامزد مورد علاقه خود روی تبلیغات رقیبان و هتک حرمت کاندیداها در فضای مجازی کرده اند.
از طرف دیگر با توجه به شیوع بیماری کرونا و همچنین اثرگذاری تبلغات در فضای رسانه، به نظر می رسد که نامزد ها از ظرفیت های فضای مجازی برای انجام تبلیغات بهره بگیرند که این حوزه نیازمند ساماندهی با وضع قوانین مناسب است. به همین دلیل علی حدادی عضو کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها می گوید شیوه تبلیغ داوطلبان انتخابات مجلس شورای اسلامی باید اصلاح شود.
عدم کارآمدی مجازات پیش‌بینی شده برای تخلفات ذکر شده در قانون فعلی انتخابات مجلس
فصل هفتم قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی به تشریح مجازات تعیین شده برای متخلفان پرداخته است.
در ماده ۷۵ آمده مجازات مرتکبین جرائم و تخلفات مقرر در بندهای «۱»، «۲»، «۳»، «۴»، «٥»، «۶»، «۷» و «۸» ماده (۶۶) تا سه ماه حبس[27] یا یک میلیون تا پنج میلیون ریال جزای نقدی و هشت سال محرومیت از عضویت در هیئت‌های اجرایی و نظارت و شعب اخذ رأی می‌باشد.
همچنین طبق ماده ۷۶ مجازات مرتکبین جرائم و تخلفات مقرر در بندهای «۹»، «۱۰»، «۱۱»، «۱۲»،«۱۳»، «۱۴»، «۱۵» و «۱۸» ماده(۶۶) از شش ماه تا دو سال حبس یا سه میلیون تا پانزده میلیون ریال جزای نقدی و حسب مورد[28] انفصال از خدمات دولتی از شش ماه تا دو سال و دوازده سال محرومیت از عضویت در هیئت‌های اجرایی و نظارت و شعب اخذ رأی می‌باشد.
