هزینه‌تراشی برای کشور با تصویب طرح شتاب‌زده "صیانت"/ عقلای مجلس و دولت جلوی تحمیل خسارت به "اعتمادِ عمومی" را بگیرند

به گزارش آرانیوز، اعضای کمیسیون مشترک بررسی طرح موسوم به صیانت از کاربران فضای مجازی ظهر دیروز و در فاصله تعطیلی میان دو نوبت صبح و عصر مجلس شورای اسلامی آن هم در بحبوحه بررسی لایحه جنجالی بودجه 1401،‌ به‌صورت غیرمنتظره و در سکوت خبری تشکیل جلسه داده کلیات نسخه جدید طرح صیانت با نام طرح «نظام تنظیم مقررات خدمات فضای مجازی» را به رأی گذاشتند و در همین راستا اعضای کمیسیون طرح حمایت از حقوق کاربران در فضای مجازی در جلسه دیروز کمیسیون با 18 رأی موافق و فقط یک رأی مخالف کلیات طرح صیانت را به تصویب رساندند. جزییات این طرح قرار است در جلسات بعدی کمیسیون مورد بررسی قرار گیرد. براساس آیین‌نامه داخلی کمیسیون مشترک، حداقل دوسوم از اعضای 23نفره این کمیسیون بایستی به کلیات طرح رأی مثبت می‌دادند.

بلافاصله بعد از خبر تصویب طرح، حواشی زیادی در فضای مجازی ایجاد و انتقادهایی گسترده نیز متوجه مجلس شد، در همین راستا رضا تقی‌پور انوری رئیس کمیسیون مشترک در جریان این جلسه گفت: «برگزاری جلسه امروز به‌یک‌باره نبوده است و از دو روز قبل در این خصوص نظرخواهی شد. 14 نفر از اعضای کمیسیون با برگزاری این جلسه موافق بودند، متأسفانه هنوز تخریب‌ها و تهدیدها در خصوص این طرح ادامه دارد»!

هرچند ساعات پایانی شب گذشته خبر آمد که معاونت قوانین مجلس در نامه‌ای به رئیس کمیسیون طرح حمایت صیانت، رأی‌گیری اخیر این طرح را فاقد اعتبار دانست، ولی برای شفافیت امر طرح نکاتی ضروری است؛

صیانت که البته این روزها نام طرح نظام تنظیم مقررات خدمات فضای مجازی را در مجلس و کارگروه‌ مربوط به آن یدک می‌کشد، نسخه‌های مختلفی داشته و آخرین نسخه آن مربوط به نهم بهمن ماه است. هنوز جزئیات طرح صیانت بررسی نشده است اما تصویب کلیات ازآن‌جهت که باب ورود به مواد و تبصره‌های این طرح را باز می‌کند اهمیت دارد و مورد انتقاد کاربران اینترنت قرار گرفته است. نکته قابل توجه این‌که مسدودسازی هیچ شبکه اجتماعی به‌صراحت در این طرح اعلام نشده است، اما با مسدود شدن فیلترشکن‌ها عملاً دسترسی به آن دسته از پلت‌فرم‌هایی که در زمان حاضر فیلتر هستند غیرممکن می‌شود. با توجه ضوابط اعلام‌شده احتمالاً دسترسی به سایر پلت‌فرم‌های فضای مجازی هم محدود می‌شود.

 اگر فرض را بر این بگیریم که آخرین نسخه منتشرشده از جزئیات طرح صیانت، تصویب شود، در قدم بعدی کمیسیون عالی تشکیل‌شده برای این طرح وجاهت قانونی پیدا می‌کند که می‌تواند ضوابط و شرایط کسب‌وکارهای مجازی و آن‌لاین و پلت‌فرم‌های فضای مجازی را تصویب کند، وزارت ارتباطات هم می‌تواند فیلترشکن‌ها را مسدود کند، برای خاطیان نیز مجازات‌هایی از جرایم مالی تا کاهش پهنای باند اعمال می‌شود.

تفاوت اصلی نسخه جدید طرح صیانت با نسخه ماه گذشته در اضافه شدن یکی دو ماده و ادغام برخی ماده‌ها با یکدیگر و همچنین مشخص کردن نهاد مسئول برای یک‌سری موضوعات نظیر حریم خصوصی کاربران و پرداختی به تولیدکنندگان داخلی و... است.

کدام قسمت از طرح صیانت به موضوع کاهش پهنای باند پلت‌فرم‌ها می‌پردازد؟

گفتنی است،‌ در ماده 19 طرح صیانت،‌ متخلّف از تکالیف مقرر در مواد 15، 16 و 17 این قانون به یک یا چند مورد از مجازات‌های مقرر در ماده 18 محکوم خواهد شد، این یعنی اگر ارائه‌دهندگان خدمات فضای مجازی از حریم خصوصی کاربران محافظت نکنند، محتوا یا حساب کاربری افراد را بدون درخواست وی حذف کنند،...، و ظرف مدت دوازده ساعت محتوای مجرمانه را حذف نکنند مشمول مجازات خواهند شد. این مجازات از محدودیت در جذب کاربر تا اعمال خط‌مشی ترافیک (بخوانید کاهش پهنای باند) متغیر است، این بدان معناست که برای مثال حذف یک‌سری پست‌ها توسط اینستاگرام می‌تواند موجب این شود که دولت به‌طور قانونی پهنای باند آن را کم کند.