
به گزارش آرانیوز، مدرن دیپلماسی با انتشار یادداشتی مدعی شد، ایران که از دیرباز بازیگر محوری در خاورمیانه بوده، در مدیریت سیاستهای داخلی و خارجی خود با چالشهایی روبرو است. توسل به رویکردی معتدل به ویژه در مواجهه با مواضع جنگ دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده که به نظر میرسد کمپین «فشار حداکثری» را در اولویت قرار داده، پیچیدگیهای حاکم را بیشتر کرده است.
به ادعای این نشریه، بازگشت دونالد ترامپ ایران را درگیر پارادوکس کرده است. در حالی که ترامپ در باب عدم تمایلش به درگیریهای نظامی طولانی مدت ایالات متحده در خاورمیانه میگوید، دولت او فشارهای اقتصادی و دیپلماتیک بیامان بر تهران را در اولویت قرار داد.
خروج از برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) و اعمال مجدد تحریمهای فلجکننده نشانههای استراتژی «فشار حداکثری» ترامپ در دوران نخست ریاستش بود. با این حال، ترامپ از رویارویی مستقیم نظامی، حتی پس از حوادث تشدیدکننده ای مانند سرنگونی پهپاد آمریکایی توسط ایران در سال 2019 و حملات به تاسیسات نفتی عربستان، که ایالات متحده آن را به حوثیها، نیروی حامی ایران نسبت داد، اجتناب کرد. این محدودیت حکایت از تمرکز ترامپ بر اهرم فشار از طریق ابزارهای اقتصادی و دیپلماتیک به جای جنگ داشت.
برای ایران، این یک چالش دوگانه ایجاد کرد؛ پرداختن به اثرات محسوس تحریمها و در عین حال تفسیر سیگنالهای چندگانه رئیسجمهور ایالات متحده در مورد اقدام نظامی. در چنین شرایطی جناحهای مختلف در ایران، دو تفسیر از استراتژی ترامپ دارند، گروهی میگویند این رویکرد فرصت است و گروهی دیگر میگویند تهدید است.
دو تفسیر از سیاست ترامپ در ایران
مدرن دیپلماسی در ادامه یادداشت ادعاییاش آورد، محافظه کاران در ایران به شدت با رایزنی مخالف هستند، به باور این گروه کمپین فشار حداکثری ادامه تلاشهای تاریخی غرب برای تضعیف استقلال ایران است و از همین رو بر نیاز به اتخاذ موضعی متمرکز بر امنیت تاکید دارند.
در چنین شرایطی نگرانیهای امنیتی ایران به دلیل فعل و انفعالهای منطقهای تشدید شده است. از درگیریهای مقاومت گرفته تا رقابت با عربستان سعودی و اسرائیل، محافظهکاران بر لزوم هوشیاری و بازدارندگی تاکید دارند. برنامه موشکی بالستیک ایران و حمایت از متحدان منطقهای مانند حزبالله و حوثیها، علیرغم افزایش انتقادهای آمریکا و بینالمللی، به استراتژی این کشور تبدیل شده است.
ترور (شهید) سرلشکر قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ژانویه 2020 توسط ترامپ، همزمان خشم این گروه نسبت به رئیس جمهوری منتخب ایالات متحده را افزایش داده است. (شهید) سلیمانی نه تنها یک استراتژیست نظامی بلکه نماد مقاومت ایران در برابر نفوذ آمریکا در منطقه بود. ترور او این باور را میان محافظه کاران تقویت کرد که اتکا به قدرت سخت برای حفظ منافع ملت ضروری است.
این نشریه در ادامه ادعا کرد، درداخل ایران، مدتهاست که بین محافظه کاران و عملگرایان، گروهی که توسط چهرههایی مانند حسن روحانی، رئیسجمهور پیشین نمایندگی میشوند، شکاف وجود دارد. عملگرایان که بسیاری از آنها از برجام حمایت کردند، استدلال میکنند که تعامل دیپلماتیک و اصلاحات اقتصادی برای کاهش نارضایتی و ادغام ایران در اقتصاد جهانی ضروری است.
در دوران ترامپ، فروپاشی توافق هستهای و مشکلات اقتصادی متعاقب آن، از جمله افزایش تورم و بیکاری، عملگرایان را در شرایط سختی قرار داد و تاثیر تحریمها را برجسته کرد. در مقابل، محافظهکاران از سیاستهای ترامپ برای تایید روایت ضدآمریکاییشان استفاده کرده و براین باورند که حتی در صورت دستیابی به توافق هم نمیتوان به ایالات متحده اعتماد کرد.
آنها مقاومت را به عنوان یک الزام اخلاقی و استراتژیک در نظر دارند. این شکاف در ساختار سیاسی ایران توانایی این کشور برای پاسخ منسجم به کمپین فشار حداکثری ترامپ را پیچیدهتر کرد. در حالی که عملگرایان برای احیای دیپلماسی فشار میآوردند، محافظهکاران هرگونه امتیازی را تهدید میدانند.