توافق در آستانه طلوع؛ آیا چرخش بزرگ تهران و واشینگتن کلید می‌خورد؟

سخنان مثبت دونالد ترامپ در عصر شنبه پیرامون «احتمال بالای توافق» با ایران، فضای سیاسی منطقه را دگرگون کرده است. این تغییر لحن که بازتاب سریعی در بازارهای مالی ایران داشت، نشان‌دهنده شکل‌گیری یک «تفاهم اولیه» جهت کاهش تنش‌ها و جلوگیری از جنگ است.

جزئیات تفاهم احتمالی

گزارش‌های میدانی و بین‌المللی حاکی از آن است که در این مرحله، مذاکرات بر پرونده‌های پیچیده هسته‌ای متمرکز نیست؛ بلکه هدف اصلی، برقراری آتش‌بس فراگیر در تمامی جبهه‌ها، رفع محاصره دریایی، تسهیل ناوبری در تنگه هرمز و آزادسازی بخشی از دارایی‌های بلوکه‌شده ایران است. با این حال، منابع رسمی در تهران با تأکید بر پیشرفت مذاکرات، بر رعایت خطوط قرمز و لزوم دریافت تضمین‌های عملی از سوی آمریکا تأکید کرده‌اند.

وضعیت مذاکرات در واشینگتن و تهران

دونالد ترامپ در مواضع اخیر خود، ضمن تأکید بر پیشرفت «منظم و سازنده» مذاکرات، از تداوم فشارهای دیپلماتیک با متحدان منطقه‌ای برای دستیابی به صلح خبر داده است. در سوی مقابل، تهران نیز با پیامی از سوی فرمانده کل سپاه پاسداران مبنی بر استفاده از «فضای مذاکره برای پایان جنگ»، اراده خود برای خنثی‌سازی نقشه‌های دشمن در عین حفظ آمادگی نظامی را نشان داده است

نگاه تحلیل‌گران

کارشناسان سیاسی معتقدند اگرچه فضای فعلی امیدوارکننده است، اما به دلیل سوابق بدعهدی‌ها و شکننده بودن شرایط، باید با نگاهی واقع‌بینانه و به دور از خوش‌بینی کاذب به آن نگریست. فریدون مجلسی، دیپلمات پیشین، بر ضرورت استفاده از این فرصت طلایی برای تغییر ریل روابط تأکید دارد، در حالی که امیرعلی ابوالفتح، تحلیلگر مسائل آمریکا، معتقد است در صورت وجود اراده سیاسی در واشینگتن، مخالفت‌های داخلی در آمریکا مانع از تحقق این تفاهم نخواهد شد.

در نهایت، با وجود افزایش تماس‌های فشرده دیپلماتیک و خوش‌بینی‌های محتاطانه، سرنوشت نهایی این توافق همچنان در گرو تصمیمات روزهای آتی در اتاق‌های مذاکره است.

خبرنگار: حسام دیانت مهر