ماموریت ۱۲ ساعته دوحه در تهران؛ آیا دیپلماسی در لبه تیغ جنگ آمریکا و ایران پیروز می‌شود؟
در حالی که سایه سنگین سناریوی نظامی و هشدارهای امنیتی منطقه را فراگرفته است، دیپلماسی فشرده پایتخت‌ها وارد حسا‌س‌ترین فاز خود شده است. بر اساس گزارش‌های دیپلماتیک منتشرشده از سوی رسانه‌های غربی از جمله آکسیوس، میانجی‌گران ارشد قطری روز جمعه در یک ماراتن دیپلماتیک بیش از ۱۲ ساعته در تهران، رایزنی‌های فشرده‌ای را برای گشودن روزنه‌ای جهت توقف روند رو به تنش میان ایالات متحده و ایران و جلوگیری از وقوع یک رویارویی فراگیر پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا کلید زدند؛ گفتگوهایی که قرار است امروز (شنبه) در دوحه پی گرفته شود.
ماراتن ۱۲ ساعته در تهران؛ تماس‌های مدام با کاخ سفید
بر پایه این گزارش‌ها، تیم میانجی‌گری قطر در جریان نشست تمام‌روز جمعه در تهران، به‌طور لحظه‌ای با کاخ سفید در ارتباط بوده است تا بتواند بسته‌ای از اقدامات اعتمادساز متقابل را طراحی کند. منابع دیپلماتیک از «پیشرفت‌های مثبت» خبر می‌دهند، اما هشدار می‌دهند که فاصله میان یک توافق شکننده تا فاجعه‌ای نظامی، تنها چند روز است؛ حمله‌ای احتمالی که به اذعان ناظران، محدود به جغرافیا نخواهد ماند و خسارت‌های زنجیره‌ای آن گریبان رژیم صهیونیستی و کشورهای حوزه خلیج فارس را خواهد گرفت.
قطر تلاش می‌کند دو طرف را به توافقی چندروزه ترغیب کند که زمینه را برای بازگشت به میز مذاکرات مستقیم هسته‌ای فراهم سازد. با این حال، مسیر دیپلماسی همچنان با موانع سرسختی روبه‌روست. از یک سو، دولت ترامپ بر لزوم امتیازدهی پیشینی ایران در حوزه هسته‌ای پافشاری می‌کند و از سوی دیگر، تهران تصریح کرده است که رفع محاصره دریایی و آزادسازی دارایی‌های مسدودشده باید گام نخست واشنگتن باشد. در این میان، طرح میانه قطری‌ها مبنی بر موافقت ایران با بازدید بازرسان سازمان ملل از تأسیسات آسیب‌دیده در ازای لغو بخشی از تحریم‌ها، یکی از محورهای کلیدی رایزنی‌هاست.
شکاف در بلوک قدرت واشنگتن؛ صلح‌طلبانِ پراگماتیست در برابر تندروهای جنگ‌طلب
گزارش‌ها حاکی از آن است که در حلقه نزدیکان دونالد ترامپ، اجماعی وجود ندارد و دو دیدگاه کاملاً متضاد رودروی یکدیگر قرار گرفته‌اند. چهر‌هایی چون پیت هگست و مارکو روبیو با بدبینی مطلق به هرگونه دیپلماسی با ساختار سیاسی ایران، بر رویکرد تضعیف حداکثری و تداوم حملات تأکید دارند و معتقدند میراث ترامپ باید از این مسیر عبور کند. در نقطه مقابل، جی‌دی ونس (معاون رئیس‌جمهور) و فرستادگانی نظیر استیو ویتکاف و جرد کوشنر، کانال‌های دیپلماتیک و ازسرگیری مذاکرات را ترجیح می‌دهند؛ هرچند شخص ترامپ نیز همچنان نسبت به تسلیم شدن ایران به خواسته‌های خود تردید جدی دارد.
هشدار تهران؛ پاسخ متقابل به امنیت انرژی منطقه
در این معادله پرریسک، اراده جمهوری اسلامی ایران بر بازدارندگی قاطع استوار است. تهران صراحتاً اعلام کرده است که در صورت هرگونه تجاوز نظامی ایالات متحده (که به‌صورت مشترک با اسرائیل برنامه‌ریزی می‌شود)، زیرساخت‌های انرژی در کشورهای عربستان سعودی، امارات، قطر، کویت و بحرین را به عنوان بخشی از زنجیره پشتیبانی تهاجم، بی‌جواب نخواهد گذاشت؛ سناریویی که می‌تواند به بحرانی بی‌سابقه در بازار جهانی انرژی و اقتصاد بین‌الملل تبدیل شود و دامن هم‌پیمانان منطقه‌ای واشنگتن را بگیرد.
اکنون همه‌چیز به خروجی مذاکرات دوحه در روز شنبه گره خورده است؛ جایی که دیپلماسی پاندولی قطر آخرین تلاش‌های خود را به کار بسته تا پیش از به صدا درآمدن طبل جنگ، عقلانیت سیاسی را جایگزین محاسبات خطای نظامی کند.
