
به گزارش آرانیوز، تحولات پس از برگزاری انتخابات میاندورهای ایالات متحده آمریکا ابعاد تازهای به خود گرفته و دونالد ترامپ، رئیسجمهور این کشور، را در یکی از پیچیدهترین دوراهیهای دوران سیاسیاش قرار داده است. شکست سنگین حزب جمهوریخواه در این انتخابات که به اذعان نزدیکترین چهرههای دولت واشنگتن ریشه در هزینههای سرسامآور و نارضایتی عمومی از جنگ فرسایشی با ایران دارد، ابتکار عمل را از کاخ سفید گرفته و معادلات خاورمیانه را وارد فاز حساسی کرده است.
گزارشهای رسانههای معتبر بینالمللی حاکی از آن است که ترامپ پس از برگزاری نشستهای فشرده با مشاوران امنیت ملی خود، با سه گزینه دشوار روبهروست: از سرگیری حملات نظامی گسترده، ادامه کارزار فرساینده فشار اقتصادی و محاصره دریایی، یا تن دادن به یک توافق دیپلماتیک دوجانبه. با این حال، کارشناسان معتقدند شکست سیاسی اخیر بهگونهای است که هرگونه تصمیم شتابزده برای تشدید تنش نظامی میتواند هزینههای جبرانناپذیری برای جایگاه سیاسی ترامپ به همراه داشته باشد.
در سوی مقابل، دیپلماسی پنهان و فشردهای با محوریت میانجیگری فعال قطر در جریان است. منابع آگاه دیپلماتیک تأیید کردهاند که تهران بستهای حاوی هفت شرط مشخص — از جمله لغو تحریمهای همهجانبه، آزادسازی منابع مالی بلوکهشده و پرداخت خسارات جنگی — را به عنوان پیششرط هرگونه ورود به مذاکرات هستهای جدید روی میز گذاشته است. همزمان، تحرکات ناوگان دریایی ایالات متحده و آمادهباش سنتکام نشان میدهد که ماشین جنگی واشنگتن همچنان بر روی مدار تهدید باقی مانده است، هرچند هشدارهای مکرر چهرههایی نظیر «جیدی ونس»، معاون رئیسجمهور، مبنی بر لزوم پایان دادن به جنگهای نامحبوب، شکاف عمیقی را در درون کابینه ترامپ ایجاد کرده است.
تحلیلگران مسائل راهبردی هشدار میدهند که در این برهه حساس، هرگونه خطای محاسباتی از سوی تهران یا واشنگتن میتواند ثبات شکننده منطقه را به لبه پرتگاه برساند. از یکسو، برخی ناظران نگرانند که مبادا تهران با تکیه بر ضعف سیاسی مشهود ترامپ پس از انتخابات، دچار اشتباه محاسباتی شده و فرصت طلایی دستیابی به یک مفاهمه دیپلماتیک را از دست بدهد؛ و از سوی دیگر، اصرار تندروهای واشنگتن و تلآویو بر گزینه نظامی ممکن است چرخه بیثباتی را در خاورمیانه به نقطه بیبازگشت برساند.
با گذشت زمان، این واقعیت بیش از پیش آشکار میشود که راه حل نظامی نهتنها پاسخی به بحران فعلی نداده، بلکه هزینههای انسانی و مالی سنگینی را بر اقتصاد جهانی و زیرساختهای منطقهای تحمیل کرده است؛ شرایطی که نشان میدهد کاخ سفید این بار برخلاف میل باطنی خود، فضای بسیار محدودی برای مانور و گریز از پیامدهای راهبردی تصمیماتش دارد.
گزارش:حسام دیانت مهر