بن‌بست کاخ سفید در آستانه تغییر موازنه‌ها؛ آیا پنجره جنگ با ایران تا پیش از استقرار کنگره جدید بسته می‌شود؟
در حالی که تحولات سیاسی ایالات متحده وارد فاز تازه‌ای شده، منابع نزدیک به تحولات دیپلماتیک می‌گویند نقشه راه دولت دونالد ترامپ در قبال ایران با موانع جدی روبه‌روست. ورود شخص جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، به مسیر مذاکرات غیرمستقیم طی دو هفته گذشته، گامی رو به جلو برای فاصله گرفتن از چرخه‌ای ارزیابی می‌شود که جمهوری‌خواهان آن را عامل ناکامی اخیر خود در انتخابات میان‌دوره‌ای می‌دانند. با این حال، سایه سنگین کنگره جدید و محدودیت‌های لجستیکی ارتش آمریکا، واشنگتن را در دوراهی دشواری قرار داده است.
فشار زمان و زنگ خطر کنگره
بر اساس گزارش‌های دریافتی از منابع امنیتی، شماری از مشاوران ارشد ترامپ به او هشدار داده‌اند که فرصت طلایی برای هرگونه اقدام نظامی گسترده علیه ایران به‌شدت محدود است. با آغاز به کار کنگره جدید در ماه ژانویه، فضا برای تصمیم‌گیری‌های یک‌جانبه تنگ‌تر خواهد شد و دولت ممکن است با موانعی همچون تحقیقات رسمی، چالش‌های بودجه‌ای و قطعنامه‌های بازدارنده نمایندگان مواجه شود. در پشت پرده کاخ سفید، این مسئله به بحث‌های داغی میان تیم امنیت ملی انجامیده است؛ به طوری که چهره‌هایی مانند پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، همچنان بر ضرورت تداوم یا تشدید عملیات‌ها اصرار دارند، در حالی که دیپلمات‌ها و تیم مذاکره‌کننده برتری را به گزینه‌های توافق و دیپلماسی می‌دهند.
چالش لجستیک نظامی و گزینه‌های روی میز
حضور گسترده نظامی ایالات متحده در منطقه که شامل ده‌ها فروند ناو، هواپیما و بیش از ۵۰ هزار نیروست، هزینه‌های سنگینی را به بدنه دفاعی آمریکا تحمیل کرده است. فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) به خوبی می‌داند که تمدید مأموریت یگان‌ها به آمادگی رزمی لطمه می‌زند و حفظ این وضعیت در بلندمدت مقدور نیست. در صورت شکست دیپلماسی، کارشناسان نظامی احتمال می‌دهند که واشنگتن به حملاتی کوتاه‌تر اما بسیار شدیدتر — از جمله استفاده از بمب‌های سنگین‌نفوذکننده برای زیرساخت‌های انرژی یا هسته‌ای — روی آورد؛ رویکردی که اگرچه از نظر سیاسی برای نمایش اقتدار جذاب به نظر می‌رسد، اما ارزش راهبردی پایداری نخواهد داشت.
معادله پیچیده مذاکرات و شروط حداکثری
در سوی مقابل، فرآیند دیپلماسی بر پایه نسخه‌ای از طرح پیشنهادی هفت‌روزه ایران می‌چرخد. محور اصلی این گفتگوها در ازای لغو محاصره بنادر، آزادی صادرات نفت و دسترسی به بخشی از منابع مالی مسدودشده، باز شدن شاهراه حیاتی تنگه هرمز و تعیین تکلیف پرونده هسته‌ای است. با این حال، اختلاف‌برانگیزترین بخش ماجرا به ترتیب اجرای تعهدات و وضعیت ذخایر اورانیوم غنی‌شده بازمی‌گردد. ناظران سیاسی هشدار می‌دهند که پافشاری تهران بر مطالبات حداکثری و محاسبه نادرست از تحولات سیاسی واشنگتن، می‌تواند دو طرف را در بن‌بستی خطرناک گرفتار کند؛ بن‌بستی که اگر شکسته نشود، ممکن است ناخواسته مسیر تنش‌های نظامی جدید را هموار سازد
گزارش: حسام دیانت مهر
