کارون را نخشکانیم!
کارون را نخشکانیم!
محمد امین جمشیدی
نگاه اجمالی ما به رویدادهای ایران معاصر میتواند تبلور روشن ملت پر افتخار ایران در زدودن منافع گروهی و انحصار طلبی طاغوت شاهنشاهی دانست ، ملتی که با تقدیم هزاران شهید و مجروح و معلول و آزاده و جانباز را با زمزمه استقلال آزادی جمهوری اسلامی را با درایت بنیان گذار کیبر انقلاب اسلامی در پهنای ایران زمین را به فریادی پر شکوه در تاریخ این سرزمین کهن جاودانه ساختند.
براستی میتوان یکی از بزرگترین ارمغان های این سند حق خواهی ملت ایران در زدودن اختلافت طبقاتی و تنظیم و‌تصویب قوانین گ مقرارات یکپارچه و مدون عادلانه با الهام گیری از شرع مقدس دانست که با هدف رشد و توسعه ی پهنای سرای اسلامی در بخش های مختلف دانست! امری که به روشنی دربخش های مختلف قانون اساسی به عنوان بازوان تنومند حکومت اسلامی شرح گردیده است معقوله ای که روح عدالت را به نحو مطلوب و کمال در بخش های مختلف اجرایی کشور متبلور نموده است .
حال شایسته است پس از برسی اجمالی سیر اتفاقات دهه های اخیر تقویم پر شور ایران اسلامی نگاهی آمیخته از امور اجتماعی و قانونی پیرامون طرح انتقال آب رو کارون داشته باشیم:
نقشی کوتاه بر معرفی رو کارون
کارون هموراه یکی از رگ های پر توان و زنده ی خوزستان است که از دیر باز نقشی جاودان در حیات و توسعه ی خوزستان پر مهر و ایثار داشته است پس گفتار و طرح مطالبه در باب حفاظت از کارون از سوی مردمان این دیار بی شک جدای از خواست و اراده ی مردمی با هدف تحقق توسعه در بخش ها مختلف کشور و افزایش تولید و صنعت کشوربا اهتمام به امر قانون و منویات رهبر معظم انقلاب نیست . حال اگر بخواهیم نگاهی اختصاری به این معقوله داشته باشیم میتوانیم امور ذیل در باب توجه به مبحث انتقال آب کارون و لازمه ی بقای آن بدین شرح داشته باشبم:
رود کارون پرآب‌ترین و بزرگترین رودخانه ایران با درازای ۹۵۰ کیلومتر طولانی‌ترین رودی‌ست که تنها در داخل ایران قرار دارد.
سرچشمه شاخه‌های اصلی کارون : (ارمند، کوهرنگ و بازفت)، زردکوه بختیاری در استان چهار محال و بختیاری
شاخه‌های فرعی کارون : از کوه‌های گوناگون سرچشمه می‌گیرند مانند خرسان از دنا در استان کهگیلویه و بویراحمد و دز از بلندی‌های لرستان
موقعیت جغرافیایی کارون : کارون پس از گذر از مناطق کوهستانی و پر پیچ و خم، در منطقه‌ای به نام گتوند وارد دشت خوزستان می‌شود. رود کارون در شمال شوشتر به دو شاخه تقسیم می‌شود که در جنوب شوشتر با یکدیگر پیوند می‌یابند. پیچ و خم‌های موجود در سر راه این رود خوزستان را به جلگه‌ای بی‌نظیر تبدیل کرده‌است.
مهم‌ترین شاخهٔ فرعی کارون : رود دز که در شمال اهواز به کارون می‌پیوندد.
نقش کارون در حمل و نقل دریایی : رود کارون در مرز ایران و عراق، به اروندرود پیوسته و روانه خلیج فارس می‌شودو به عبارتی تنها رود ایران است که بخشی از آن قابل کشتیرانی است و میتوان کالاهای تجاری و صادراتی کشور را با استفاده از حمل و نقل آبی این رود ، از اهواز و حتی شوشتر تا بنادر بین‌المللی خوزستان مانند خرمشهر و آبادان منتقل کرد.
مهم ترین سدهای احداث شده در رود کارون : سدهای کارون ۱، کارون ۳، کارون ۴، مسجد سلیمان و در پایین‌تر، سدهای گتوند علیا و سد تنظیمی گتوند .
ثبت کارون در میراث طبیعی ایران :رود کارون ۱۱۷اُمین اثر طبیعی است که توسط سازمان میراث فرهنگی در ۲۰ بهمن ۱۳۸۹ در فهرست میراث طبیعی ایران قرار گرفت.
کارون و نقش آن در توسعه ی گردشگری : کارون با توجه به موقعیت و مختصات طبیعی و جغرافیایی منحصر به فرد خود میتواند صنعیت گردشگری منطقه را متحول نماید .
کارون و بخش کشاورزی : آب کارون با توجه به بستر های آبی عظیم خویش کشاورزی بخش گسترده ای از کشور نظیر استان های خوزستان و لرستان و کهگیلویه و بویر احمد و چهار محال بختیاری را تحتت پوشش قرار داده است که این امر بی شک سهم غیر قابل انکاری در تولید محضولات کشاورزی و تولید ثروت و اشتغال را برای کارون به نسبت دیگر بسترهای آبی کشور قرار داده است .
کارون و مشکلات زیست محیطی : کارون با پوشش گسترده ی آبی خویش علاوه بر تامین آب شرب مناطق گسترده ای در تولید و فرایند های آبی و زیستی نقشی غیر قابل انکار دارد و به نوعی تنها منبع تامین آب دشت های بالا دست و منابطع طبیعیی و خدادای این منطقه است و هر گونه خدشه بر کارون حیات تمام موجودات و طبیعت پیرامون آن را تحت شعاع قرار میدهد جدای از لزوم تامین آب شرب مناطق مذکور که امری غیر قابل انکار در ادامه حیات جغرافیایی مناطق فوق الذکر است وجود منابع نمکی بسترهای ابی کارون و وجود پسماندهای شهری و صنعتی در مسیر این رود میتواند علاوه بر نابودی حیات مناطق عبوری آب های رود ضررها و خسارت های غیر قابل جبرانی را بر پیکره ی کارون و مناطق ذکر شده وارد نماید که تا سالها رنج خسرانش بر مناطق بالادست آن باقی بماند.
بهشت آباد چیست ؟
پروژه ی معروف به بهشت آباد طرحی است که در آن پیش بینی شده بود که آب از سرچشمه های کارون به مناطق خشک ایران نظیر کرمان و اصهفان و یزد با هدف کاربری صنعتی و کشاورزی منتقل شود که پس از جنجالهای متعدد و لزوم توجه به امور فوق الذکر در باب لزوم توجه به موقعیت و نقش کارون و با حسن نظر دولت تدبیر و امید مقرر گردید این انتقال صرفا در جهت تامین آب شرب مناطق مذکور باشد امری که هنوز مخالفین را راضی نگه نداشته است ...
قانون توضیع عادلانه ی آب چه می گوید ؟
این قانون که با هدف توجه به رشد و اهمیت معقوله ی آب به تصویب رسیده است دارای بخش ها و اصول قانونی مختلفی است که در یک بخش ايجاد هر نوع اعياني و حفاري و دخل و تصرف در بستر رودخانه ها و انهار طبيعي و كانلاهاي عمومي و مسيلها و مرداب و بركه هاي طبيعي و همچنين در حريم قانوني سواحل درياهاو درياچه ها اعم از طبيعي و يا مخزني را بدون اجازه ی وزارت نیرو ممنوع نموده است . اما این قانون مفصل و مدون بخش های دیگری را هم در خود جای داده است یکی از ان توجه به حفاظت و جلوگیری از ورود پسماندهای صنعتی و مضر بسترهای آبی است و امر قانونی برخورد با خاطیان احتمالی، و دیگری لزوم جبران خسارت افرادی است که به نوعی از تصمیات ابی این وزارت خانه دچار زیان و خسران گردیده اند ! حال باید با خود گفت که آیا وزارت نیرو که بی شک در طول سالهای اخیر موجبات خیر و توسعه ی کشور را دربخش های مختلف و در پرتو اهداف والای انقلاب شکوهمند اسلامی را فراهم نموده است در مواجه با معقوله ی رود کارون نگاه یکسان به بسترهای آبی این رودخانه داشته است ؟ بی شک انتقال اب حق حاکمیتی و اداری وزارت نیرو است چرا که ثروت های آبی با توجه به کاهش منابع آبی و به نوعی عدم دسترسی کشور به ذخایر آبی مناسب متعلق به تمام مردمان کشور می باشد اما چرا وزارت نیرو به معقوله ی ورد پسماندهای مختلف به کارون توجه لازمه رو صورت نمیدهد ؟ آیا از هشدارهای مختلف در این مسیر مطلع نیست؟ آیا کشاورزان و مردمی که به نوعی از این معقوله مضر شده اند بر حقوق قانونی خود آگاه هستند ؟
