تشریح جزئیات چگونگی آغاز به‌کار "مدارس پرجمعیت" در سال تحصیلی جدید/فاصله گذاری اجتماعی باید در کلاس، راهرو، حیاط و کارگاه اعمال شود/امکانات شاد برای کمک به تدریس مجازی معلمان افزایش می‌یابد
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش با بیان اینکه از اصول حاکم دربازگشایی مدارس، حضور دانش‌آموزان است و مدارس پرجمعیت باید ضوابطی را رعایت کنند، جزئیات چگونگی آغاز به کار مدارس پرجمعیت در سال تحصیلی جدید را تشریح کرد. 
به گزارش آرانیوز، علیرضا کمرئی، معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش به مناسبت داشت و به سؤالات خبرنگاران این رسانه پاسخ داد.
معاون آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش در این گفت‌وگو به مسائل و موضوعاتی که دغدغه خانواده‌ها برای شروع سال تحصیلی پیش‌رو است، وضعیت آموزشهای مجازی همچنین انتظارات کارشناسان در حوزه آموزشهای مهارتی و غفلت از مسئله مهارت و کارآفرینی در مدارس پرداخت.
کیفیت آموزشهای مجازی ارائه‌شده به دانش‌آموزان در بستر شبکه شاد در مقابل آموزشهای تلویزیونی که قطعاً دربرگیری بیشتری دارد و در نهایت این موضوع که آیا آموزشهای مجازی در یادگیری دانش‌آموزان مؤثرتر بوده است یا آموزشهای تلویزیونی؛ گلوگاه‌ها و مشکلات آموزش مجازی و اینکه کدام گروه از دهک‌های جامعه از دسترسی به شاد و آموزش مجازی محروم ماندند، برنامه‌ها و تدابیر آموزش و پرورش در سال تحصیلی جدید برای شناسایی و رفع مشکلات و گستراندن چتر آموزش بر سر تمام دانش‌آموزان دو محور اصلی این مصاحبه بود.
پیش از این، بخش نخست گفتگوی تسنیم با "علیرضا کمرئی" با موضوع آموزش مجازی، شبکه شاد و مشکلات آن و اینکه آموزش مجازی موفقتر بود یا آموزشهای تلویزیونی با عنوان دانش‌آموزان آموزش مجازی را اثربخش‌تر می‌دانند/ افزایش امکانات "شاد" به بیش از 30 ویژگی منتشر شد.
در بخش دوم این گفت‌وگو به موضوع آغاز سال تحصیلی جدید و وضعیت فعالیت مدارس در شرایط مختلف قرمز، زرد و سفید پرداخته‌ایم که در ادامه تقدیم مخاطبان تسنیم می‌شود:
تسنیم: برای آغاز سال تحصیلی جدید و دسترسی تمام دانش‌آموزان به ویژه دانش‌آموزان حاشیه شهرها به آموزش مجازی چه اقداماتی اتخاذ کرده‌اید؟ یکی از نگرانی‌های اصلی در بحث آموزش مجازی، عدم دسترسی دانش‌آموزان مناطق محروم و حاشیه شهرها به این سبک از آموزش‌هاست که می‌تواند زمینه ترک‌تحصیل آنها را رقم بزند از سوی دیگر هم‌اکنون آموزش و پرورش معلمان و خانواده‌ها را در یک حالت ابهام نگه داشته است و آنها نمی‌دانند که در سال تحصیلی جدید قرار است بخشی از آموزش به‌صورت حضوری ارائه شود یا کلاً آموزش‌ها مجازی خواهد بود!
بعد از اینکه سال تحصیلی به پایان رسید و در 15 مرداد امتحانات نهایی تمام شد برنامه‌ریزی‌ها را انجام دادیم و هم‌اکنون دستورالعمل بازگشایی مدارس آماده است. ما در تصمیم‌گیری برای آموزش تابع تصمیمات ستاد ملی کرونا هستیم و نحوه ارائه خدمات تابعی است از اینکه چه وضعیتی در کشور یا سایر مناطق اعلام می‌شود به همین دلیل این ابهام ذات برنامه‌ریزی‌های این روزهاست چون نمی‌دانیم وضعیت کشور یک هفته آینده چگونه خواهد بود قطعاً اگر می‌دانستیم وضعیت استان‌ها سفید، زرد یا قرمز باقی می‌ماند برنامه‌ریزی‌ها با قطعیت بیشتری اعلام می شد.
تحصیل در دانشگاه یک امتیاز است در حالیکه تحصیل در مدارس یک حق است. همانگونه که سلامت و بهداشت حق دانش‌آموز است، آموزش نیز حق اوست بنابراین تلاش می‌کنیم که حق آموزش را برای دانش‌آموزان تأمین کنیم.
البته این مسائل نباید در تزاحم با یکدیگر قرار بگیرد قطعاً سلامت دانش‌آموزان و امنیت بهداشتی آنها در اولویت نخست است و این موضوع برای خانواده‌ها نیز اهمیت دارد، زمانی که این دو موضوع همراستا شوند می‌توانیم آموزش را حضوری کنیم و نگرانی نخواهیم داشت اما وقتی در تزاحم با یکدیگر قرار می‌گیرند طبیعی است باید با اولویت بندی به سمت آن حرکت کنیم و این اولویت بندی را مرجع تخصصی به ما اعلام می‌کند.
ناگزیر به برنامه‌ریزی مبتنی بر عدم قطعیت هستیم
همانگونه که در حوزه تعلیم و تربیت حرفه‌ای فکر می‌کنیم بر همین اساس در حوزه بهداشت و سلامت معتقدیم حرفه ای‌ها و متخصصان باید نظر بدهند و مرجع این موضوع ستاد ملی کرونا است، ما مجبور هستیم مبتنی برعدم قطعیت برنامه‌ریزی کنیم و سناریوهای مختلفی را طراحی کرده‌ایم.
از مصوبات ستاد ملی کرونا تبعیت می‌کنیم نه تمکین
تسنیم: شما معتقدید که بحث‌های تخصصی را به ستاد ملی کرونا تفویض کرده‌اید، در موضوعات اقتصادی وقتی تعطیلی اصناف پیش آمد، شاهد بودیم که ستاد ملی کرونا، مجبور به کاهش سطح خواسته‌های خود به خاطر تامین معیشت مردم شد؛ آموزش و پرورش نیز می‌تواند اینگونه باشد مثلاً مشاهده کردیم، رئیس‌جمهور به بازگشایی اصناف تعطیل شده از 31 فروردین تأکید داشت و الزامی که باعث این اتفاق شد، "معیشت مردم" بود و مسئله آموزش هم کمتر از معیشت نیست؛ آیا آموزش و پرورش تصمیم‌گیری در این رابطه را صفر تا صد به ستاد ملی کرونا واگذار کرده است یا اینکه شما نگرانی خود را درباره اینکه در صورت فشار برای تعطیلی مدارس، آموزش دانش‌آموزان لطمه جدی می‌خورد و آموزش مجازی نتوانسته جای آموزش حضوری را بگیرد به ستاد ملی کرونا هشدار داده‌اید؟ چرا که ستاد ملی کرونا به بسیاری از موضوعات و الزامات آموزش دانش‌آموزان اشراف ندارد.
همینطور است؛ ما از مصوبات ستاد ملی کرونا تبعیت می‌کنیم نه تمکین، تبعیت در حوزه بهداشتی و ایمنی دانش‌آموزان است یعنی تصمیم درباره مسائل آموزش و پرورش، نحوه بازگشایی مدارس و ارائه خدمات به دانش‌آموزان برعهده آموزش و پرورش است. این وزارتخانه در ستاد ملی کرونا عضو است و آنجا تمام نگاه خود را از حیث مسائل تعلیم و تربیت جامعه مطرح و از آن دفاع می‌کند و هرجا لازم باشد، سیاست مشخصی را که تضمین کننده کیفیت آموزش و جلوگیری از شکاف آموزشی که ممکن است در آینده اتفاق بیفتد، اعلام خواهد کرد و در نهایت با اقناع جمعی تصمیم در این زمینه گرفته می‌شود.
تسنیم: پس نظرات آموزش و پرورش در ستاد ملی کرونا اعمال می‌شود؟
بله! قطعاً اینگونه است؛ سیاست‌ها کلی است که برآیند نظرات جمعی است و ما هم تا جایی که بتوانیم دیدگاه‌های خودمان را اثبات کرده و جمع را اقناع کنیم تأثیرگذار خواهیم بود به همین دلیل شاید در منظر افکار عمومی امتحانات حضوری پایه نهم و دوازدهم خیلی ضرورت پیدا نمی‌کرد ولی ما به جهت اینکه احساس می‌کردیم نیاز به امتحانات حضوری است و تجربیات جهانی نیز نشان می‌داد در تمام دنیا بر روی امتحانات سرنوشت‌ساز مانند پایه دوازدهم و انتقال دوره به صورت حضوری تأکید شده است، ما نیز در اینباره مصمم بودیم و ستاد ملی کرونا نیز نظرات آموزش و پرورش را پذیرفت.
تسنیم: یعنی نظر ستاد ملی کرونا برگزاری امتحانات پایه نهم و دوازدهم به شیوه غیرحضوری بود؟
آنها ابتدا نظرات را از مرجع تخصصی خود دریافت می‌کنند همچنان که در بحث بهداشتی نظرات از حوزه بهداشت گرفته می‌شود در حوزه آموزشی نیز از آموزش و پرورش و دانشگاه نظر می‌خواهند و در تعاملات برای تصمیم گیری برآیند نظرات مدنظر است در آنجا بازهم نگاه تخصصی آموزش و پرورش جاری است مگر اینکه در زمینه خاصی باشد و رعایت آن جهات برای آموزش و پرورش به عنوان یکی از ارکان حاکمیت ضرورت دارد. بنابراین احساس می‌کنیم که در کشور چاره‌ای جز تبعیت از یک تصمیم واحد در زمینه مسائل بهداشتی مردم نیست به همین دلیل ارکان اصلی نظام نیز از این موضوع تبعیت کردند، رهبر معظم انقلاب هم بارها به این موضوع تأکید داشتند و حتی خود را مقید به این کار دانستند به این دلیل که نگاه تخصصی نافذ بر همه زمینه‌هاست و ما عقلاً و شرعاً باید از آن تبعیت کنیم این تبعیت قطعاً در حوزه حرفه‌ای نیست اما بر حوزه حرفه‌ای سایه می‌اندازد.
پروتکلهای بهداشتی تأثیر شدیدی بر برنامه‌های آموزشی می‌گذارد
وقتی عنوان می‌شود شرایط قرمز است و در شرایط قرمز چکار باید کرد یا در شرایط زرد باید از الزامات فاصله‌گذاری اجتماعی تبعیت کنیم طبیعی است پروتکلهای بهداشتی تأثیر شدیدی بر روی برنامه‌های آموزشی می‌گذارد و اینگونه نیست که بخواهیم یا بتوانیم در این زمینه اجتهاد کنیم.
اما وقتی می‌گویند در شرایط زرد فاصله‌گذاری اجتماعی را انجام دهید و آموزش را اجرا کنید، اینکه چند روز دانش‌آموزان به مدرسه بیایند، فاصله‌گذاری چگونه و طراحی برنامه‌ها بر چه اساس باشد برعهده آموزش و پرورش است.
باید ادعا کنیم تمکین از مصوبات به عنوان یک نهاد دولتی وجود دارد اما بیشتر از حیث تبعیت از نگاه حوزه بهداشت و درمان است همچنین در قالب پروتکلهایی که به صورت مشترک با وزارت بهداشت تنظیم شد مانند پروتکل بازگشایی مدارس در اردیبهشت ماه یا پروتکل برگزاری آزمون‌های حضوری، سلامت و بهداشت و دانش‌آموزان را تأمین کردیم.
اولویت بازگشایی مدارس با حضور دانش‌آموزان است
در آموزش و پرورش صرفاً آموزش مطرح نیست حضور دانش‌آموز در فضای تعلیم و تربیت در تربیت دانش‌آموزان موثر است بنابراین از جمله اصول حاکم دربازگشایی، اولویت با آموزش حضوری است برای اینکه در گفتگوی معلم در محیط کلاس درس و تعامل با دانش‌آموزان بخشی از جریان تربیت و آموزش اتفاق می‌افتد.
برنامه درسی پنهان گاهی به اندازه برنامه درسی آشکار اثربخش است اینکه دانش‌آموز در حیات مدرسه چگونه با همکلاسی‌ها یادگیری‌های خود را در کلاس درس تمرین و تکرار و درباره آن گفتگو می‌کند باعث تعمیق یادگیری می‌شود بنابراین هیچ چیز جایگزین آموزش حضوری نمی‌شود به همین دلیل گفتیم آموزش مجازی چون ماهیت تعاملی آن قدری بیشتر است در شرایط اضطرار ترجیح دارد اما جامعه باید به موضوعی دقت داشته باشد و ما هم در حوزه گفتگوها آن را مراعات کنیم، اینکه در شرایط اضطرار قرار داریم، وقتی آموزش تعطیل شده است ما می‌توانیم دو کار را انجام دهیم یا آن را به حال خود رها یا مداخله کنیم تا اهداف ما محقق شود.
ما در عمل به تکالیف خودمان مسیرهایی همچون آموزش تلویزیونی، آموزش مجازی و ارسال درسنامه را انتخاب کردیم و حتی تقسیم دانش‌آموزان و آموزش حضوری آنها در برخی مناطق اتفاق افتاد.
تسنیم: اگر سال تحصیلی از 15 شهریور آغاز شود قرار است بعضی روزها دانش‌آموزان به مدارس بروند؟ از سوی دیگر سناریوی زرد که سخت ترین سناریو برای اجراست قرار است به چه صورت در شهرهای بزرگ عملیاتی شود؟
در سناریوی سفید مشکلی نداریم ولی بازهم آموزشهای مبتنی بر فضای مجازی ادامه خواهد یافت تا بتوانیم این فضا را آماده نگه داریم چون معلوم نیست شرایط سفید همچنان ادامه یابد به همین دلیل گفتیم همچنان در فضای مجازی فعال خواهیم بود و شاد را فعال نگه می‌داریم و دانش‌آموزان می توانند به عنوان یک رسانه مکمل از آن استفاده کنند تا هر زمان نیاز به تغییر وضعیت بود آماده باشیم.
در شرایط قرمز آموزش‌ها مجازی و تلویزیونی است
در شرایط قرمز نیز وضعیت روشن است و چاره‌ای جز این نداریم تمام آموزش‌ها را در بستر مجازی ارائه دهیم و از آموزش تلویزیونی نیز استفاده کنیم، برای دانش‌آموزانی که به این دو شیوه دسترسی ندارند از طریق درس نامه‌ها آموزش انجام خواهد شد تا همه افرادی که باید در معرض آموزش قرار بگیرند پوشش داده شوند.
استفاده از ظرفیت خیران برای تأمین ابزار آموزش مجازی دانش‌آموزان
این برنامه‌ریزی‌ها انجام شده و مطالعات آن در استان‌هایی صورت گرفته است، تقریباً تکلیف اینکه هر کدام از دانش‌آموزان به چه ابزاری دسترسی دارند، مشخص است برخلاف 4 ماه گذشته که با وضعیت خاصی روبرو بودیم هم اکنون مطالعه کرده‌ایم و مشخص است کدام مناطق اینترنت ندارند، وزارت ارتباطات باید در این مناطق اینترنت را تأمین کند یا اینکه مشخص است کدام دانش‌آموزان به ابزار دسترسی ندارند و در این زمینه تلاش می‌کنیم تا کارهایی را انجام دهیم و از منابع مختلف و خیران برای تامین ابزار استفاده کنیم.
وضعیت زرد شرایطی است که دانش‌آموزان بعضی روزها به مدرسه می‌آیند و باید آنها را از خطرات احتمالی مراقبت و حفظ کنیم تا ایمنی و سلامت آنها حفظ شود همچنین پروتکلهای بهداشتی تأکید دارند که آموزش‌ها با حفظ فاصله‌گذاری انجام شود.
