هیئت ویژه دیوان محاسبات کشور در گزارشی از عملکرد مالی طرحهای عمرانی و سرمایهگذاری بخش آب و فاضلاب استان خوزستان بر ضعف مدیریتی در این شرکت تاکید کرد. 
به گزارش آرانیوز، با دستور «مهرداد بذرپاش» رئیس کل دیوان محاسبات کشور و با توجه به اهمیت آب در استان خوزستان و همچنین در راستای جامه عمل پوشاندن به هدف بررسی و حسابرسی موضوعی و حل چالشهای اساسی زندگی مردم در دیوان محاسبات کشور، هیئت حسابرسی ویژه رسیدگی به عملکرد مالی طرحهای عمرانی و سرمایه گذاری بخش آب و فاضلاب استان خوزستان در تاریخ اول شهریور ۱۳۹۹ تشکیل و هم اکنون گزارش بررسیها و حسابرسیهای این هیئت در خصوص عملکرد شرکت آب و فاضلاب شهر اهواز و همچنین بخش غیزانیه تهیه و برای ارسال به دادسرای دیوان محاسبات کشور نهایی شد.
مواردی متعددی از سوء مدیریت در شرکت آب و فاضلاب خوزستان
در گزارش هیئت ویژه رسیدگی به عملکرد مالی شرکت آب و فاضلاب استان خوزستان به سوء مدیریتهای متعددی اشاره شده است.
وفق بررسیهای به عمل آمده در بخش اعتبارات عمرانی، شرکت آب و فاضلاب شهر اهواز در سنوات ۱۳۹۶، ۱۳۹۷ و ۱۳۹۸ از محل اعتبارات مصوب دولتی (عمرانی استانی و صندوق توسعه ملی) به میزان ۹۸۳ میلیارد تومان، تخصیصی معادل ۷۱ درصد به مبلغ ۷۰۰ میلیارد تومان دریافت نموده، اما بر اساس رسیدگی به عمل آمده، تخلفاتی در هزینه کرد این مبلغ دریافتی مشهود است.
بر اساس این گزارش، شرکت آب و فاضلاب خوزستان اعتبارات تخصیص یافته را در موارد غیرمرتبط از جمله؛ دیون شرکتهای پیمانکاری مرتبط به سنوات قبل و سایر طرحها، پرداخت حساب پیمانکاران و حقوق و مزایای کارکنان و … مصرف نموده و علاوه بر تاخیر در انجام کار و تامین نشدن اهداف مدنظر، موجب نارضایتی ساکنین شهرها نیز شده است.
همچنین این شرکت قسمتی از اعتبارات مرتبط با طرح آبرسانی به شهرهای دارای تنش آبی را بابت تاسیسات و تجهیزات برقی و مکانیکی تصفیه خانههای ۱ و ۲ شهر اهواز هزینه کرده است.
در بخش دیگری از این گزارش آمده است: با وجود اینکه خرید و احداث ساختمان اداری توسط دستگاههای اجرایی ممنوع بوده است، شرکت آب و فاضلاب اقدام به احداث ساختمان اداری در شهر اهواز از محل اعتبارات طرح آبرسانی به روستاهای شهرستان آبادان کرده است در حالی که ۲۸ روستای تابعه این شهرستان دارای مشکل کم آبی هستند.
عدم بهره برداری و یا بهره برداری نادرست از تصفیه خانههای شرق و غرب اهواز یکی دیگر از تخلفات این شرکت بوده است. بر این اساس، برای احداث تصفیه خانه شرق اهواز وزارت امور اقتصادی و دارایی در سال ۱۳۸۳ از بانک جهانی مبلغ ۱۴۹ میلیون دلار دریافت و جهت اجرای طرح جامع فاضلاب شهر اهواز به شرکت آب و فاضلاب اهواز پرداخت کرده است.
همچنین معادل ریالی همین مبلغ نیز توسط وزارت نیرو تامین و پرداخت شده است که با این حجم منابع باید تحول عظیمی در حل مشکلات فاضلاب شهر اهواز اتفاق میافتاد، ولی اجرای ناصحیح پروژه و عدم نصب و راه اندازی کامل تجهیزات و با وجود افتتاح پروژه توسط معاون اول رئیس جمهور، این تصفیه خانه هیچ فعالیتی ندارد.
همچنین طرح بازسازی تصفیه خانه غرب اهواز علیرغم پرداخت مبلغ ۷۸ میلیارد تومان از سال ۱۳۹۰ در وجه شرکت آب و فاضلاب شهر اهواز، به دلیل ضعف مدیریت شرکت مذکور تاکنون قرارداد اجرایی نشده و وجه مذکور در حسابهای جاری بانک کشاورزی راکد مانده است.
یکی دیگر از تخلفات این شرکت، وجود ابهام در ادغام شرکتهای آب و فاضلاب و واگذاری وظایف و ماموریتهای آب روستایی و فاضلاب شهری تحت عنوان یکپارچه سازی با توجه به ساختار حقوقی متفاوت بوده است که در پی انتقال داراییها و بدهیها و سایر حقوق شرکتهای آب و فاضلاب هر استان به همان استان اتفاق افتاده است.
گفتنی است که بر اساس این گزارش، از محل بند (ه) تبصره (۴) قانون بودجه سال ۱۳۹۹ کل کشور مبلغ ۵۰ میلیون یورو از محل اعتبارات ملی با عنایت و اجازه مقام معظم رهبری (مدظله العالی) برای حل مشکلات آب و فاضلاب شهر اهواز و کارون (کوت عبداله) اختصاص یافته که ۱۳ میلیون یورو معادل ۲۷۰ میلیارد تومان از مبلغ فوق در قالب وجوه نقدی به حساب شرکت مذکور واریز گردیده است. لیکن به دلیل ضعف مدیریت مسئولان شرکت آب و فاضلاب خوزستان مبالغ فوق در جهت توسعه و ترمیم شبکه آب و فاضلاب اهواز و کارون (کوت عبداله) هزنیه نشده و مبلغ ۱۴۳ میلیارد تومان از مبلغ ۲۷۰ میلیارد تومان فوق، بابت جبران خسارتهای ناشی از سیل سال ۱۳۹۸ بدون مبادله موافقت نامه و انعقاد قرارداد پرداخت شده است.
علاوه بر تخلفات فوق، میتوان به موارد متعددی دیگری از سوء مدیریتهای این شرکت از جمله؛ طولانی شدن اجرای پروژههای عمرانی و افزایش هزینههای ساخت و اجرا، عدم نظارت کافی بر اجرای قراردادهای مربوطه، تمدید قراردادها بر خلاف مقررات، فقدان کیفیت و بهداشت آب شرب اهواز به دلیل فرسوده و قدیمی بودن لولهها و تاسیسات شهر و وجود انشعابات غیرمجاز، بکارگیری افراد از سایر شرکتهای غیردولتی، دریافت کمک بر خلاف قوانین و مقررات، عدم پرداخت مالیات بر ارزش افزوده، عدم انجام معاملات متوسط و بزرگ از طریق سامانه تدارکات الکترونیکی، افزایش حقوق و مزایای اعضای هیئت مدیره شرکت بر خلاف قوانین و مقررات لازم الاجرا، پرداخت برای خدمات رفاهی بیش از سقف مقرر قانونی به پرسنل، بکارگیری مشاور بدون پیش بینی در چارت سازمانی و. اشاره کرد.
با وجود اختصاص اعتبارات، مشکلات آب بخش غیزانیه حل نشده است
بر اساس گزارش هیئت رسیدگی دیوان محاسبات کشور، در بخش غیزانیه، با وجود اختصاص اعتبارات صندوق توسعه ملی به مبلغ حدود ۴۲ میلیارد تومان طی سال ۱۳۹۴ الی ۱۳۹۸، همچنین اعتبارات نفت و کمکهای شرکت ملی مناطق نفت خیز، مشکلات آب این بخش حل نشده و تخلفات متعددی نیز رخ داده است.
برخی از تخلفات شرکت در بخش غیزانیه شامل، عدم تامین آب برای احشام منطقه، عدم انجام تعهدات طرفین قرار داد، عدم تخصیص کل اعتبارات به پروژه و مصرف اعتبارات عمرانی به منظور انجام امور جاری شرکت، ایجاد تعهدات زائد، قصور و اهمال در فرآیند ارجاع کار از جمله انعقاد قرارداد پس از اتمام کار و ارجاع کار با استفاده از مکانیزم ترک تشریفات مناقصه، تدوین صورت وضعیتهای صوری و تملک نداشتن بر زمینهای مسیر پروژه، عدم اقدام قانونی در ضبط ضمانت نامههای برخی از شرکتهای طرف قرارداد، بهره برداری ناصحیح از پروژه و… میباشد.
ارجاع گزارش هیئت ویژه رسیدگی به عملکرد شرکت آب و فاضلاب اهواز به دادسرای دیوان محاسبات
گزارش تهیه شده در خصوص تخلفات شرکت آب و فاضلاب استان خوزستان جهت رسیدگیهای بعدی به دادسرای دیوان محاسبات کشور ارجاع میشود.
لازم به ذکر است که حسابرسی ویژه در این سطح و با این کیفیت در استان خوزستان برای اولین بار انجام شده است.

حجت الاسلام والمسلمین حسن درویشیان ظهر امروز در حاشیه نشست با مدیران آبادان و خرمشهر با موضوع مشکلات آب و فاضلاب، در جمع خبرنگاران اظهار کرد: در رابطه با مأموریتی که داشتیم، عمدتاً برای آبگرفتگیهای استان که ناشی از مشکلات مربوط به شبکه آب و فاضلاب و کانالهای جمع آوری آبهای سطحی در شهرهای استان بوده است.
وی افزود: این مشکل مربوط به امسال نیست و به سالهای گذشته بر میگردد ولی حتماً باید اقداماتی در راستای جمع آوری آبهای سطحی در استان صورت بگیرد و همچنین شبکه آب و فاضلاب که فرسوده است باید اصلاح شود.
رئیس سازمان بازرسی کل کشور گفت: در برخی نقاط شهری اصلاً شبکه فاضلاب نداریم که پیشنهادهای خود را به شکل جمعبندی در جلسه شب گذشته به مسئولان استانی اعلام کردیم.
درویشیان بیان کرد: مکتوب این پیشنهادها نیز در مورد مطالعات مربوط به جمع آوری آبهای سطحی با اولویت شهرهایی که مشکل بیشتری داشتهاند و همچنین نسبت به تکمیل طرح جامع فاضلاب که از سال ۸۵ شروع شده و تاکنون فقط ۴۰ درصد آن اجرا شده است.
وی اضافه کرد: اعتباراتی که برای موضوع شبکه آب و فاضلاب و شهرداریها بوده و یا کمکهای مناطق آزاد را نیز بررسی میکنیم که چطور هزینه شدهاند؛ همچنین برآورد هزینه برای اجرای شبکه فاضلاب و کانالهای جمع آوری آبهای سطحی باید انجام شود؛ ضمن اینکه سهم استان با استفاده از ظرفیتهای فعلی مثل مناطق آزاد و ویژه نیز تعیین شود.
رئیس سازمان بازرسی کل کشور اظهار کرد: اعتبارات مورد نیاز در سطح ملی و همچنین طلب استان از محل سه درصد نفت که بخش قابلتوجهی از آن طی سالهای اخیر تخصیص داده نشد و حتی حق آلایندگی که استان چند هزار میلیارد تومان از دولت مطالبه دارد، انجام خواهد شد.
وی با تأکید بر اینکه حتماً پیشنهادهای ارائه شده به دستگاههای ملی و استانی را پیگیری میکنیم، افزود: موضوعاتی که در حکم مأموریت به صراحت از سوی ریاست قوه قضائیه اعلام شد که کوتاهی و قصوری که در رابطه با این موضوع در سالهای اخیر صورت گرفته است، شناسایی و بررسی شود و با کسانی که وظایف خود را انجام ندادند، برخورد لازم قانونی انجام شود.
درویشیان با اشاره به اینکه چند مورد شناسایی و معرفی شدهاند که در حال تکمیل بررسیها هستیم، به عزم قوه قضائیه برای مبارزه با فساد اشاره کرد و گفت: یکی از اولویتهای قوه قضائیه و سازمان بازرسی مبارزه با فساد به معنای عام است؛ وقتی میگوئیم فساد صرفاً اختلاس، رشوه و سوءاستفادههای مالی نیست بلکه اگر کسی به وظایف خود عمل نکرد و موجب خسارت به کشور و بیت المال شود، آن هم یک نوع فساد است؛ یعنی فعل یا ترک فعلی که به کشور خسارت وارد کند، شامل برخورد میشود.
رئیس سازمان بازرسی کل کشور افزود: اخیراً ریاست قوه قضائیه دستورالعمل ترک وظایف را ابلاغ کرد که بخش قابلتوجه آن متوجه سازمان بازرسی کشور است و این ابلاغیه به عنوان یکی از اولویتهای اصلی سازمان بازرسی دنبال میشود و بدون هیچ مسامحه، ملاحظهای و نگاه خاصی وقتی تخلف و جرمی صورت گرفته باشد و به کشور خسارت وارد کرده است، حتماً در این راستا اقدام قانونی انجام میشود.

حجت الاسلام حسن درویشیان ظهر چهارشنبه در نشست با مدیران آبادان و خرمشهر با موضوع مشکلات آب و فاضلاب، اظهار کرد: جایجای این سرزمین خرمشهر و آبادان به ویژه خرمشهر جای شهدا و مخلصینی است که برای دفاع از اسلام و انقلاب اسلامی بدون هیچ چشمداشتی حضور پیدا کردند؛ هرچه خدمت به این مردم و این سرزمین به ویژه منطقهای که پیشانی و جلودار مقابله با دشمن بعثی بوده است، انجام شود ولی باز هم کم است.
وی افزود: واقعاً به عنوان یک شهروند و به عنوان یکی از مسئولان کشور باید بگویم که نسبت به صبوری، تحمل و بزرگواری مردم خوزستان احساس شرمندگی کردم؛ از این همه مشکلاتی که دارند اما نسبت به نظام و ولایت ایستادهاند و در مقابل دشمن همچنان جلودار هستند.
رئیس سازمان بازرسی کل کشور بیان کرد: قوه قضائیه در این دوره جدید با یک نگاه متفاوتی نسبت به مسائل کشور ورود کرده است با اینکه بسیاری از این موضوعاتی که قوه قضائیه به آنها وارد میشود، وظیفه ذاتی آن نیست.
درویشیان اضافه کرد: وظیفه دستگاه قضائی رسیدگی به شکایات، دعاوی و مبارزه با فساد است و سازمان بازرسی کل کشور در این دوره یکی از اولویتها و مأموریتهایش مبارزه جدی با فساد است؛ فساد به معنای اهم کلمه هم شامل فعلهای خسارت آور و هم ترک فعلهایی است که بیشتر از فعلهای خلاف موجب خسارت به کشور میشود.
برخورد با همه کسانی که در دورههای مختلف سهل انگاری کردهاند
وی گفت: بنای قوه قضائیه و سازمان بازرسی بر این است که به صورت جدی نسبت به دستگاهها و مسئولان و کسانی که وظایفی را در گذشته حتی اگر ۵ سال قبل داشتهاند اما این وظایف را از روی سهلانگاری و بیتوجهی انجام ندادند و موجب نابسامانی در کشور شدند، برخورد کند.
رئیس سازمان بازرسی کل کشور یادآور شد: مأموریتی که ریاست دستگاه قضائی در زمینه آبگرفتگی و فاضلاب و خسارتهای ناشی از آن به من داد، در حکم آن تصریح شد که بررسی انجام بشود و با افرادی که قصور و کوتاهی داشتهاند، برخورد شود؛ در شهرهایی مثل اهواز و بندر امام بررسی و بازدیدهایی داشتیم و افرادی هم شناسایی شدند.
درویشیان گفت: خودم اصرار داشتم که وضعیت آبادان و خرمشهر را هم مورد بازدید قرار دهیم و به گزارش خود اضافه کنیم؛ همانطور که مسئولان بومی اشاره کردند مشکلات آب و فاضلاب تنها مربوط به اهواز، بندر امام خمینی و ماهشهر نیست بلکه مربوط به کل استان خوزستان است و اگر جایی خسارت وارد نشده و یا در فضای مجازی منعکس نشده است، دلیل بر نبود مشکل نیست شاید مشکلات در بارندگیهای آتی ایجاد شود.
وی با بیان اینکه باید مسائل را به صورت اساسی به دو بخش تقسیم کرد، افزود: یکی اقدامات ضروری، فوری و موقت است که اگر حادثه و مشکلی پیش آمد بخشی از آنها با فوریت دنبال شود؛ بخشی دیگر در درازمدت و با یک برنامه مدون دنبال شود، یکی از ضعفهایی که معتقد هستیم در نظام برنامهریزی کشور وجود دارد، نبود برنامه مدون و سند توسعه شهرها و بروز نبود اسناد بالادستی و تحقق نشدن برخی از قوانین است.
رئیس سازمان بازرسی کل کشور اظهار کرد: سه درصد از درآمدهای نفت یک درصد مربوط به مناطق نفتخیز و دو درصد مربوط به مناطق کمتر توسعهیافته است که بخش قابلتوجهی از استان خوزستان هم کمتر توسعهیافته و هم نفتخیز است، یعنی یک مصلحتی برای وضع این قانون بوده است.
درویشیان اضافه کرد: این درصدی که از حق آلایندگی تعیین شده است فقط در واحدهای آلاینده به خصوص در بندر ماهشهر وجود دارد که سهم استان در این زمینه محقق نشد و یا به اندازه مصوب پرداخت نشده است؛ از محل سه درصد نفت سال ۹۷، حدود ۳۴ درصد و سال گذشته، ۲۰ درصد و امسال فقط ۱۲ درصد پرداخت شده است؛ سال گذشته بیش از یک هزار میلیارد و امسال بیش از ۱۰ هزار میلیارد تومان محاسبه شد که اعداد قابلتوجهی است.
سالها حق خوزستان از آلایندگی پرداخت نشده است
وی ادامه داد: سالهاست که حق خوزستان از آلایندگی پرداخت نشد و جمع آن با جرایم بین ۲۳ هزار میلیارد تومان است که حتی اگر ۵۰ درصد این حق پرداخت میشد دیگر بسیاری از مشکلات امروز در سطح استان خوزستان وجود نداشت.
رئیس سازمان بازرسی کل کشور با تأکید بر اینکه منطقه آزاد باید در امور اجتماعی کمک کند، بیان کرد: در منطقه کمپ بی بندر امام که قابل سکونت نبود ۶۰۰ خانوار زندگی میکرد که ضمن مشکلات فاضلاب اصلاً قابل سکونت نیست و خانوارها حتی بدیهیات اولیه زندگی را نداشتهاند و بنا شد تا منطقه ویژه پتروشیمی هزینه ساخت این منطقه و همچنین منطقه گاما را متقبل شود.
درویشیان تأکید کرد: پتروشیمیها همانگونه که از امکانات استان استفاده و آلودگی ایجاد میکنند باید به مردم نیز کمک کنند؛ منطقه آزاد نیز باید کمکهایی در این زمینه داشته باشد.
وی تصریح کرد: مهمترین مشکل خوزستان بر اساس آمار نرخ بیکاری که رسماً اعلام میشود ۱۴.۵ درصد و غیررسمی حدود ۲۵ درصد است؛ با وجود این امکانات، منطقه آزاد و پتروشیمیها در استان ظرفیتهای اشتغال بالایی هست و خیلی مایه تأسف است که آمار بیکاری اینطور در خوزستان بالا باشد.
رئیس سازمان بازرسی کل کشور افزود: برخی نقاط با ظرفیتهای پایین اشتغال ولی آمار بیکاری آنها کمتر از ۱۰ درصد است؛ معتقد هستیم اگر اشتغال در خوزستان حل شود، درآمد افزایش و معضلات ناشی از بیکاری در استان نیز کاهش پیدا میکند؛ این امر از حقوق عامه است و اگر قوه قضائیه پیگیری میکند به خاطر این است که باید نسبت به احیای حقوق عامه اقدام کند و باید یک بستر را برای اشتغال مردم فراهم کنیم، آنها به دنبال صدقه نیستند بلکه به دنبال اشتغالزایی هستند که یک حق مسلم است.
درویشیان بیان کرد: مطالعاتی در خصوص آب سطحی استان به ویژه شهرهای با اولویت که حتماً این شهر هم جزو اولویتها است، در یک زمانبندی اعلامی باید انجام و نسبت به اجرای پروژه آبهای سطحی و همچنین طرح جامع فاضلاب اقدام شود.
وی ادامه داد: در جلسه استانداری اقدامات لازم را در زمینه پیشبینی تهیه تجهیزات و امکانات برای جلوگیری از بروز بحران و معرفی محلی برای تأمین منابع آن اعلام کردیم؛ پیشنهادهای قانونی که امکان اجرای آن وجود دارد، دستگاههای اجرایی مکلف به اجرای آن هستند؛ بر اساس بررسیهای کارشناسی پیشنهادها حل مشکل فاضلاب و شبکه آبهای سطحی را در گزارشها خود منعکس میکنیم و پیگیریهای لازم را برای استان خوزستان انجام میدهیم.
مدیر منطقه آزاد اروند در بازداشت است
رئیس سازمان بازرسی کل کشور با اشاره به اینکه بخشی از اقدامات دارای فوریت باید با کمک منطقه آزاد دنبال شود، گفت: هرچند که فعلاً وضعیت مدیر منطقه آزاد اروند قمر در عقرب است و به خاطر گزارش سازمان بازرسی، در بازداشت است ولی مسئولیت مهمی بر عهده این سازمان قرار دارد که باید به وظایف خود در این زمینه عمل کند؛ انجام اقداماتی مثل رنگآمیزی پلها و نورانی کردن برخی از خیابانها از سوی شهرداری آن هم وقتی در بدیهیات مانده و حقوق پرسنل را پرداخت نکرده است، قابلقبول نیست.
درویشیان افزود: امسال ۳۷ میلیارد حق آلایندگی به شهرداری خرمشهر پرداخت شد ولی وقتی پرداخت حقوق ماهانه به ۴ میلیارد تومان در ماه برسد، در چنین شرایطی باید از هزینههای غیرضروری خودداری شود؛ لذا همه مسئولان و نمایندگان استان پیگیر مشکلات باشند و اگر این همنوایی محقق شود قطعاً بسیاری از مشکلات خوزستان حل میشود.

سید کریم حسینی در نشست نمایندگان استان خوزستان در مجلس با رئیس سازمان بازرسی کل کشور، اظهار کرد: مردم برای بازگویی مشکلات استان مراجعات بسیاری به ما داشتهاند.
وی با بیان اینکه در مدیریت استان در بخش آبفا و شهرداری مشکلاتی داریم، عنوان کرد: عوارض آلایندگی اگر پرداخت شود، دیگر بسیاری از مشکلات استان حل میشود؛ همچنین عدد مشخصی از درآمدهای نفتی در استان ارائه نمیشود و به همین دلیل عددی که باید برای حق آلایندگی ضریب بخورد و ارزش افزوده دیگر مشخص نمیشود.
رئیس مجمع نمایندگان خوزستان بیان کرد: پروژه فاضلابی که قرارگاه خاتم الانبیا نوشته شده است، از یک ماه قبل کلنگ زنی شد ولی شروع نشده است چرا که هیچ اعتباری به پیمانکار اختصاص ندادهاند.
حسینی با تأکید بر اینکه خواستار خروج استان از این وضعیت هستیم، در ادامه گفت: فاز دوم ۵۵۰ هزار هکتاری هنوز اجرا نشد چرا که وزارت نیرو حدوداً ۲۳۰ هزار هکتار از این طرح را تخصیص آب نمیدهند و این در حالی است که نمایندگان مجلس استان طرح سوال و استیضاح را از وزیر نیرو انجام دادهاند ولی ارادهای برای انجام نشدن این طرح وجود دارد.
وی عنوان کرد: در این استان خوزستان خلق بحران داریم و مشکلاتی را در استان داریم که اگر به خوبی مدیریت نشوند، خوزستان دچار بحران میشود؛ برخی از مسئولان حتی آدرس غلط میدهند و این در حالی است که بیشتر مشکلات خوزستان را ناشی از مدیریت ضعیف میدانیم.