دانش بنیان ها در خارج چگونه حمایت می شوند/ فرشتگان سرمایه گذاری در سوئد و مانع زدایی در امارات

به گزارش آرانیوز، تجربه جهانی نشان می‌دهد یکی از راه‌های دستیابی به اقتصادی فعال و پویا اتکا به کسب و کارهای دانش بنیان است. کسب و کارهایی که شاید در ابتدای حضور به صورت گروههای کوچک استارت آپی برای پیاده سازی ایده‌های نوآورانه تلاش می‌کنند اما در صورت سرمایه گذاری درست و به موقع و حمایت توسط دولتها می‌توانند سرنوشت فناوری، تولید و اشتغال را تغییر دهند و پیشرفت و رفاه بیشتر را برای مردم به ارمغان آورند.

در این میان هر کشوری برای شتابدهی به توسعه و ثروت آفرینی از این کسب و کارهای مبتنی بر دانش، سیاست و خط مشی جداگانه ای دارد و الگوی حمایتی کشورها ممکن است متفاوت از یکدیگر باشد.

در کشور ما نهادهایی مانند معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری و صندوق نوآوری و شکوفایی کار حمایت و پشتیبانی از دانش بنیان‌ها را بر عهده دارند که گستره این حمایت‌ها از پرداخت تسهیلات مالی تا معافیت‌های مالیاتی است.

از آنجا که مطالعه نحوه حمایت و شتابدهی به فعالیت‌های دانش بنیانی، نتیجه اثربخشی آنها و بررسی مقایسه‌ای روش‌های حمایتی در سایر کشورها می‌تواند ما را در ارائه خدمات مفیدتر به دانش بنیان‌ها کمک کند، در نوشتار پیش رو به بررسی روش‌های حمایتی در اتحادیه اروپا، آمریکا، سوئد، هند، چین، سنگاپور و … پرداخته شده است.

پشتیبانی از توسعه شرکت‌های کوچک و متوسط مبتنی بر دانش، ایجاد صندوق‌های نوآوری برای کسب و کارهای کوچک یا SMEهای فناوری‌بنیان، مدیریت اجرایی توسعه شرکت‌های خصوصی و غیردولتی، تأمین مالی SMEهای فناوری‌بنیان، تنظیم مقررات ورود سرمایه‌گذاران غیردولتی به صنایع فرهنگی، هدایت توسعه و اصلاح SMEهای تجاری از جمله حمایت‌های کشورها از دانش‌بنیان‌ها به شمار می‌روند.

برنامه‌های حمایتی اتحادیه اروپا

از آنجا که شرکت‌های کوچک و متوسط ستون فقرات اقتصاد اروپا را تشکیل می‌دهند، دولت‌های اروپایی برنامه‌های متنوعی را برای حمایت از این شرکت‌ها به‌ویژه شرکت‌های کوچک و متوسط فعال در حوزه فناوری بالا، طراحی و اجرا می‌کنند.

کمیسیون اروپا دسترسی به منابع مالی را از طریق نهادهای مالی محلی در کشورهای اتحادیه اروپا فراهم می‌کند. انواع مختلف تأمین مالی شامل وام‌ها، تأمین مالی خرد، ضمانت‌نامه، سرمایه‌گذاری و مشارکت از طریق صندوق‌های سرمایه‌گذاری خطرپذیر یا فرشتگان کسب و کار است. این حمایت‌ها مزایایی مانند کاهش نرخ بهره، افزایش سقف تأمین مالی یا سهل‌گیری در وثیقه‌ها را به دنبال دارد. مدیریت این برنامه‌های تأمین مالی اغلب بر عهده «بانک سرمایه‌گذاری اروپا (EIB)» و «صندوق سرمایه‌گذاری اروپا (EIF)» است. همچنین کمیسیون اروپا سازمان اجرایی بنگاه‌های کوچک و متوسط (EASME) را برای مدیریت برنامه‌های پشتیبانی SMEها و نوآوری راه‌اندازی کرده است.

برنامه افق ۲۰۲۰ (Horizon ۲۰۲۰) و برنامه افق اروپا (Horizon Europe): بزرگ‌ترین برنامه پژوهش و نوآوری در اتحادیه اروپا بود که با ۸۰ میلیارد یورو بودجه در طول بیش از ۷ سال (۲۰۱۴ تا ۲۰۲۰) با هدف جذب سرمایه‌گذاری خصوصی و بهره‌مندی ایده‌های ناب از آزمایشگاه به بازار ارائه شد. در افق ۲۰۲۰، توجهی ویژه به کسب‌وکارهای کوچک و متوسط شد. کمک به معرفی ایده‌های جدید این بنگاه‌ها به بازار و سپس کمک به توسعه بیشتر این ایده‌ها از جمله نکات مهم برنامه در حوزه کسب‌وکارهای کوچک و متوسط بود. پس از پایان دوره افق ۲۰۲۰، برنامه حمایت از پژوهش اتحادیه اروپا تحت عنوان افق اروپا مربوط به سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۷ با بیش از ۹۵.۵ میلیارد یورو به عنوان بزرگترین برنامه حمایتی در جهان کار خود را آغاز کرده است.

برنامه رقابت‌پذیری بنگاهی و بنگاه‌های کوچک و متوسط (COSME): هدف این برنامه تسهیل دسترسی بنگاه‌های کوچک و متوسط به منابع مالی در تمام فازهای دوره عمر بنگاه (خلق، گسترش یا واگذاری کسب‌وکار) است. در قالب این برنامه ضمن ایجاد دسترسی آسان‌تر به ضمانت‌نامه، وام و سرمایه برای کسب‌وکارها، حمایت‌های مالی اتحادیه اروپا از طریق نهادهای مالی محلی در کشورهای عضو به شرکت‌ها ارائه می‌شود و فراهم می‌شود.

تأمین مالی اتحادیه اروپا برای نوآوران (InnovFin): راهکار مشارکتی گروه بانک سرمایه‌گذاری اروپا (EIB و EIF) و کمیسیون اروپا در قالب برنامه پژوهش و نوآوری افق ۲۰۲۰ بود. InnovFin دربردارنده مجموعه‌ای یکپارچه و مکمل از ابزارهای مالی و خدمات مشاوره‌ای است که کل زنجیره ارزش پژوهش و نوآوری را پوشش می‌داد.

صندوق اروپایی سرمایه‌گذاری‌های راهبردی (EFSI): این صندوق رکن اصلی طرح سرمایه‌گذاری اروپا است و «پنجره اختصاصی SME» با سرمایه ۵/۵ میلیارد یورویی دارد که وام یا ضمانت‌نامه‌ها را از طریق EIF در اختیار بنگاه‌های کوچک و متوسط قرار می‌دهد. همچنین از طریق EFSI، امکان مشارکت با بخش خصوصی و سرمایه‌گذاری خطرپذیر روی شرکت‌های نوآفرین پرپتانسیل و شرکت‌های درحال‌رشد و نیز اعطای وام به SMEهای پرمخاطره (فعال در حوزه پژوهش و نوآوری یا فعالیت‌های اجتماعی) فراهم شده است. این حمایت‌ها فراتر از خدمات EIF یا دیگر ابزارهای مالی اتحادیه اروپا است.